facebook twitter youtube googleplus
on/off

Δ. ΑθηναίωνΕκδηλώσεις: Το Days of Art προτείνει:

daΕλληνικά ναυτικά και θαλασσινά μουσεία: μια ιστορία 5.000 χρόνων.

Ελληνικά ναυτικά και θαλασσινά μουσεία: μια ιστορία 5.000 χρόνων

 

Μια χώρα όπως η δική μας, που βρέχεται από τρία πελάγη, που έχει 3.000 νησιά ή νησίδες και 16.000 χιλιόμετρα ακτών, δε μπορεί παρά να έχει ειδική σχέση με τη θάλασσα. Η θάλασσα σχετίζεται με την ιστορία μας, με την οικονομία μας, με την ψυχαγωγία μας, με τις τελετές μας: Ελλάδα χωρίς θάλασσα δεν υπάρχει. Όλη αυτή η πολυσχιδής μας σχέση με τη θάλασσα, αποτυπώνεται στα Ναυτικά Μουσεία και τα Μουσεία της Θάλασσας που είναι διασπαρμένα και στις τέσσερις γωνιές της ελληνικής γης.

 

Το μεγαλύτερο από όλα είναι το  Ναυτικό Μουσείο Ελλάδος, που στεγάζεται σε κτήριο της Μαρίνας Ζέας, στη Φρεαττύδα. Εδώ συνοψίζεται με εντυπωσιακό τρόπο η ναυτική πορεία του ελληνισμού μέσα στους αιώνες. Ο επισκέπτης μπορεί να δει τα έργα των σημαντικότερων θαλασσογράφων μας όπως του Βολανάκη, τη ναυτική δραστηριότητα των Ελλήνων μέσα από διάφορα εκθέματα από την προϊστορία έως τις μέρες μας, αλλά και μια μεγάλη συλλογή χαρτών από τον 16ο αιώνα. Αξίζει ειδική μνεία σε κάποια επιμέρους εκθέματα του Μουσείου. Τα λαϊκά ομοιώματα πλοίων έχουν κατασκευαστεί από παλαίμαχους ναυτικούς ή ψαράδες. Τα ακροστόλια ή ακρόπρωρα των πλοίων, που μας θυμίζουν πειρατικές ταινίες, εκφράζουν μύθους,  δεισιδαιμονίες ή απλώς δηλώνουν κοινωνικοοικονομικά στοιχεία (πχ την ονομασία ή την ιδιοκτησία του πλοίου). Στο Ναυτικό Μουσείο μπορεί κάποιος να δει το ξύλινο μπούστο του Ναθαναήλ Δομενεγίνη, που φέρει την επιγραφή «0 ΥΠΕΡ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΕΝΔΟΙΩΣ ΠΕΣΩΝ ΕΝ ΗΠΕΙΡΩ ΝΑΘΑΝΑΗΛ 0 ΔΟΜΕΝΕΓΙΝΗΣ» και άλλα εντυπωσιακά ακρόπρωρα. Αξιόλογη είναι επίσης και η συλλογή κεντημάτων, που εκφράζει με γλαφυρό τρόπο τη σχέση του λαού μας με τη θάλασσα, αλλά και τον πόθο της γυναίκας για την επιστροφή του ναυτικού στο σπίτι. Η παιδαγωγική διάσταση του Μουσείου είναι σημαντική και συμπληρώνεται με την σημαντική ναυτική βιβλιοθήκη του Μουσείου, αλλά και με τα εκπαιδευτικά του προγράμματα.

 

Η θάλασσα όμως σχετίζεται και με την πολεμική μας ιστορία. Από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας ως τον Παπανικολή, η πολεμική ναυτική μας ιστορία είναι γεμάτη με σελίδες δόξας. Η ανάδειξή τους αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους τουΙδρύματος Άλσους Ελληνικής Ναυτικής Παράδοσης, που ιδρύθηκε το 1993. Σήμερα, μεταξύ άλλων, εποπτεύει και το Άλσος Ναυτικής Παράδοσης στον Φλοίσβο, στο οποίο ελλιμενίζονται ιστορικά σκάφη, όπως είναι το αντιτορπιλικό Βέλος (σήμερα λειτουργεί ως Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα), το μοναδικό αντίγραφο αρχαίας τριήρους ‘Ολυμπιάς’, το μοναδικό καλωδιακό ατμόπλοιο ‘Θαλής ο Μιλήσιος’ (κατασκευάστηκε στις ΗΠΑ το 1909) και άλλα καράβια εποχής.

 

Το σημαντικότερο όμως ίσως ‘έκθεμα’ του Άλσους είναι το Θωρηκτό Αβέρωφ, το πλοίο-απελευθερωτής της Λήμνου, του Αγίου Όρους, των νησιών του βορείου και ανατολικού Αιγαίου (Θάσος, Σαμοθράκη, Ίμβρος, Τένεδος, Αγ. Ευστράτιος, Μυτιλήνη, Χίος). Μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το πλήρωμά του ύψωσε την ελληνική σημαία στην Κωνσταντινούπολη, εκφράζοντας έτσι με έναν τραγικό τρόπο τα ανεκπλήρωτα οράματα του Ελληνισμού. Σήμερα λειτουργεί ως «Πλωτό Ναυτικό Μουσείο ‘Θωρηκτό Γ.Αβέρωφ’» .

 

Τα περισσότερα ναυτικά μουσεία βρίσκονται ασφαλώς στο μεγάλο ελληνικό αρχιπέλαγος. Στις μέρες μας, και ειδικά τώρα που έχουμε μπει στους καλοκαιρινούς μήνες, μπορεί κάποιος να συνδυάσει τις διακοπές του στο Αιγαίο με μια ωραία περιήγηση στη θαλασσινή μας ιστορία.

 

Το Ναυτικό Μουσείο Χίου στεγάζεται στο κέντρο της πόλης, στο παραδοσιακό αρχοντικό του ζεύγους Αναστασίου και Μαρουκώς Πατέρα (δωρήθηκε για το σκοπό αυτό από τους κληρονόμους τους το 1991). Το Μουσείο αναδεικνύει τη ναυτική ιστορία του νησιού, δίνοντας έμφαση στην περίοδο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, όταν η απόκτηση των αμερικανικών πλοίων Λίμπερτυς έδωσαν ώθηση στην ναυτική οικονομική ανασυγκρότηση. Στο μουσείο βρίσκεται και η μικρή συλλογή της Προοδευτικής Εκπολιτιστικής Ένωσης Βροντάδου, που περιλαμβάνει μοντέλα, όργανα και πίνακες πλοίων.

 

Αλλά, όπως είναι γνωστό, η ιστορία της Χίου είναι αναπόσπαστα δεμένη με την ιστορία των Οινουσσών. Φημολογείται πως οι πρώτοι κάτοικοι των Οινουσσών ήταν βοσκοί και γεωργοί από τα Καρδάμυλα και από τότε η επαφή των δύο νησιών και των ανθρώπων τους είναι αδιάλειπτη. Το Ναυτικό Μουσείο Οινουσσών αποτυπώνει αυτή τη σχέση, αλλά κυρίως παρουσιάζει τη μεγάλη ναυτική παράδοση των Οινουσσών. Εδώ έχουν παίξει μεγάλο ρόλο οι οικογένειες Λαιμού.  Το Μουσείο στεγάζεται στο Μέγαρο Παντελή Αντ. Λαιμού, ως οικογενειακή προσφορά. Ο Αντώνης Σπ. Λαιμός, τ. δήμαρχος Οινουσσών, είχε οραματιστεί την ανακαίνιση και επέκταση του μουσείου. Το όραμά του υλοποίησε ο αδελφός του Νικόλαος Λαιμός. Στο αρχικό υλικό του Ναυτικού Μουσείου έχουν προστεθεί νεότερα μοντέλα πλοίων, καθώς και η περίφημη συλλογή του Αντώνη Λαιμού. Στα εκθέματα περιλαμβάνεται η Συλλογή πλοίων των ναπολεόντειων χρόνων, φτιαγμένων από Γάλλους αιχμαλώτους στις φυλακές της Αγγλίας, η Συλλογή από όπλα ταξιδιωτών και όπλων μάχης του 18ου και 19ου αιώνα και η Συλλογή πινάκων ζωγραφικής του Αριστείδη Γλύκα.

 

Ιδανικά συνδυάζεται με καλοκαιρινές διακοπές και μια επίσκεψη στο Ναυτικό μουσείο Οίας, στη Σαντορίνη. Είναι ένα μουσείο με μεγάλη ιστορική αξία. Στις αίθουσές του ο επισκέπτης θα δει σχέδια από τους Σαντορινιούς ταρσανάδες, ακρόπρωρα, σκαλιστές ναυτικές κασέλες, σπάνια έγγραφα, χάρτες, ναυλοσύμφωνα, προικοσύμφωνα και διαθήκες ναυτικών, εξάντες και διάφορα μικροαντικείμενα καθημερινής χρήσης από παλιά ιστιοφόρα. Επικεντρώνεται κυρίως στο 19ο αιώνα. Η οικονομική και κοινωνική ιστορία της εποχής βρίσκεται εδώ και θυμίζει στον επισκέπτη τους θαλάσσιους δρόμους του Visanto, του ξακουστού κρασιού που ξεκινούσε από τη Σαντορίνη για να φτάσει σε ξένες χώρες ή φέρνει στη μνήμη το άνυδρο σαντορινιό ντοματάκι που είχε την αντίστροφη πορεία, δηλαδή από ξένες χώρες προς τη Σαντορίνη, φέρνοντας στο νησί μια μεγάλη οικονομική άνθιση.

 

Στο Ναυτικό Μουσείο Μήλου, μπορείτε να βρείτε την Ειρήνη. Την περίφημη ψαρόβαρκα που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον όλων των επισκεπτών. Η Ειρήνη είναι χαρακτηριστικό δείγμα βάρκας των Κυκλάδων. Το Μουσείο άνοιξε πρόσφατα, μόλις το 2008, αλλά έχει μια καλή συλλογή με εκθέματα, που ξεκινούν από την προϊστορική εποχή, με εργαλεία από οψιδιανό, προχωρούν στην εποχή της ναυμαχίας της Σαλαμίνας και καταλήγουν στα νεότερα χρόνια. Το Μουσείο βρίσκεται στο λιμάνι του Αδάμαντα.

 

Το Ναυτικό Μουσείο Άνδρου είναι ίσως ένας χώρος που θα θέλουν πολλοί να επισκεφτούν, λόγω της πρόσφατης προβολής στις κινηματογραφικές αίθουσες της ταινίας Μικρά Αγγλία του Παντελή Βούλγαρη, βασισμένης στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Ιωάννας Καρυστιάνη, που έχει ως φόντο της βασικής ιστορίας την ναυτική ιστορία της Άνδρου. Και πραγματικά, πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα ιστορία.

 

Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, το εμπόριο σιτηρών με τις παραδουνάβιες πόλεις, η πρακτική της συμπλοιοκτησίας, η παρουσία  της ανδριώτικης παροικίας Σύρου στη χρηματοπιστωτική και ναυπηγική δραστηριότητα του νησιού και η στροφή στον ατμό, συνετέλεσαν στην ‘απογείωση’ της ανδριώτικης ναυτιλίας, με αποτέλεσμα να κατατάσσεται η Άνδρος στη 2η θέση μεταξύ των ελληνικών νηολογίων το 1914. Τα επόμενα χρόνια συνεχίστηκε η ακμή, μετά και την πρωτοβουλία υπερωκεάνιας σύνδεσης με την Αμερική. Αυτή η όμορφη ιστορία, αποτυπώνεται στο Μουσείο της Άνδρου: ναυτολόγια, χειρόγραφα ναυτικής εκπαίδευσης, στολές, όργανα ναυσιπλοΐας και υλικό από το εφοπλιστικό γραφείο S. G. Embiricos συνιστούν μια μοναδική ατμόσφαιρα και μια εξαιρετική συλλογή αντικειμένων. Το Ναυτικό Μουσείο της Άνδρου (δωρεά της οικογένειας Γουλανδρή)  στεγάζεται σε ένα εμβληματικό για το νησί σημείο, στην  πλατεία με το μνημείο του Αφανούς Ναύτου, με θέα τη θάλασσα.

 

Σε ένα ωραίο κτήριο στεγάζεται και το Ναυτικό Μουσείο Σύμης, ενός νησιού που έχει μεγάλη παράδοση στην κατασκευή ξύλινων πλοίων από τα πανάρχαια χρόνια (η Αργώ, το πλοίο της  Αργοναυτικής εκστρατείας, κατά την παράδοση, έγινε στη Σύμη). Γι’ αυτό άλλωστε και το Μουσείο διαθέτει Τμήμα Μαραγκοσύνης με εργαλεία κοπής και επεξεργασίας του ξύλου, σχέδια μικρών σκαφών κτλ. Οι πρώτοι σπογγαλιείς με σκάφανδρο ήταν επίσης από τη Σύμη. Έτσι, στο Μουσείο μπορούμε επίσης να βρούμε είδη αλιείας και εσπογγαλιείας, όπως είναι η αντλία σκάφανδρου, οι καμπανελλόπετρες και το ομοίωμα καγκάβας. Η συλλογή συμπληρώνεται με άλλα ναυτικά αντικείμενα: πυξίδες, φανάρια πλοίου, μακαράδες, αλλά και αρχαία αγγεία βγαλμένα από τη θάλασσα, όστρακα και σφουγγάρια, ξύλινα ομοιώματα πλοίων…

 

Σε όσους αρέσκονται σε πιο κοσμοπολίτικες διακοπές, υπάρχει και το Ναυτικό Μουσείο Αιγαίου στη Μύκονο. Στεγάζεται σε ένα παραδοσιακό κυκλαδίτικο κτήριο του 19ου αιώνα που ανήκε στον πλοίαρχο Νικόλαο Σουρμελή.  ο οποίος με το εμπορικό του πλοίο «Ένωσις» βοήθησε σημαντικά τους Κρητικούς στον αγώνα τους κατά των Τούρκων. Το Ναυτικό Μουσείο Αιγαίου, εκτός από τον στενά μουσειακό ρόλο που επιτελεί, έχει αναλάβει και τη διάσωση ιστορικών εκθεμάτων μεγάλης αξίας, ακόμα και αν αυτά δεν εκτίθενται στη Μύκονο. Μερικά παραδείγματα είναι ο Φάρος «Αρμενιστής» της Μυκόνου, (1890) το αιγαιοπελαγίτικο ιστιοφόρο τύπου «πέραμα» «Ευαγγελίστρια» (ναυπήγησης 1940) και το προαναφερθέν καλωδιακό ατμόπλοιο «Θαλής ο Μιλήσιος» (ναυπήγησης 1909) που εκτίθεται στο Φλοίσβο. Παράλληλα, οι εκθέσεις που προσφέρει το Μουσείο στους επισκέπτες του είναι εντυπωσιακές: ομοιώματα πλοίων από την προ-Μινωϊκή περίοδο μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, ιστορικά ναυτιλιακά έγγραφα, σπάνια χαρακτικά και χάρτες, αρχαία αντικείμενα, ναυτικά όργανα και νομίσματα με ναυτικά θέματα από τον 5ο αιώνα π.Χ. έως τον 5ο αιώνα μ.Χ. … Ειδική μνεία αξίζει να γίνει στη βιβλιοθήκη του Μουσείου, που αποτελείται από 5.000 περίπου σπάνια βιβλία.

 

Και αφού μιλάμε με ναυτικούς όρους, ας δούμε και ένα μουσείο που βρίσκεται «στα σκαριά», το «Μουσείο Ναυτικών και Ναυπηγικών Τεχνών του Αιγαίου». Αποτελεί μια συλλογική προσπάθεια της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Σάμου, του Δήμου Πυθαγορείου, του Τμήματος Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Πνευματικού Ιδρύματος Σάμου «Νικόλαος Δημητρίου». Το Μουσείο θα κατασκευαστεί στο Ηραίο της Σάμου. Πρόκειται για ένα θεματικό Μουσείο με σκοπό την προβολή της ναυπηγικής και ναυτικής παράδοσης του Αρχιπελάγους. Στο μουσείο βρίσκεται και ειδικός χώρος ψηφιακής μοντελοποίησης του Τμήματος Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Τα σκάφη, αφού θα συντηρούνται και θα αποκαθίστανται, θα εκτίθενται στον υπαίθριο χώρο. Μέσα στο χώρο του Μουσείου θα λειτουργεί επίσης ένας παραδοσιακός ταρσανάς. Ακούγεται ενδιαφέρον. Εν αναμονή της αποπεράτωσης…

 

Η ναυτοσύνη μας όμως δεν εξαντλείται στο Αιγαίο. Και άλλα νησιά, όπως είναι η Κέρκυρα, έχουν μια σπουδαία και πανάρχαια ναυτική παράδοση. Εκτός αυτής όμως, το Ιόνιο Πέλαγος έγινε και θέρετρο μεγάλων πολεμικών ναυτικών επιχειρήσεων κατά ιταλικών νηοπομπών ανεφοδιασμού από το Βασιλικό Ναυτικό στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

 

Και στα Επτάνησα λοιπόν υπάρχουν ναυτικά και θαλασσινά μουσεία, δύο εκ των οποίων βρίσκονται στη Ζάκυνθο. Το Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Ζακύνθου βρίσκεται σε μια ιστορική συνοικία της Ζακύνθου, στην Μπόχαλη. Σε ένα ωραίο παλιό κτήριο εκτίθενται πίνακες ζωγραφικής με θέμα τη ναυτική μας παράδοση, μινιατούρες πλοίων και ναυτικά όργανα. ΤοΜιλάνιο Ναυτικό Μουσείο στο Τσιλιβί ιδρύθηκε από τον ζωγράφο Αντώνη Μιλάνο. Για τον εμπλουτισμό των συλλογών του έχουν συνεισφέρει με κειμήλια οι απόγονοι ηρώων, όπως της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας και του Μίλτου Ιατρίδη. Το Μουσείο διαθέτει μια εντυπωσιακή πινακοθήκη, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, στολές, μοντέλα πλοίων, ξίφη, μετάλλια, πυξίδες, θυρεούς κτλ. Εκτίθεται επίσης πληροφοριακό υλικό για το ναυάγιο του Βρετανικού Υποβρυχίου “ΠΕΡΣΕΥΣ” (1941) και αντικείμενα του Αντιτορπιλικού “Λέων” (πρώην “Eldridge”), του πλοίου δηλαδή που έλαβε μέρος στο αμφιλεγόμενο πείραμα της Φιλαδέλφεια (1943) και εικάζεται από κάποιους επιστήμονες πως είχε ένα μικρό ταξίδι στο χωροχρόνο.

 

Στην Κέρκυρα τώρα, υπάρχει ένα διαφορετικό μουσείο, αυτό της Θαλάσσης. Δεν είναι ναυτικό μουσείο και θυμίζει περισσότερο χώρους όπως είναι η συλλογή με τα κοχύλια των ελληνικών θαλασσών της καθηγήτριας Βιολογίας κ. Χέλγκας Κανελλάκη και του συζύγου της Γ. Κανελλάκη στην Χατζοπούλειο Δημοτική Βιβλιοθήκη του Πόρου. Το Μουσείο Θαλάσσης Κερκύρας έχει βραβευθεί από το Ινστιτούτο Ερευνών I.R.E.D.A. της Ιταλίας. Στις συλλογές του περιλαμβάνονται κοχύλια, απολιθώματα, σφουγγάρια, κοράλλια, ταριχευμένα ψάρια, αστακοί, καβούρια, φίδια, καρχαρίες και σαγόνια καρχαριών, αχινοί από τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό και από τη Μεσόγειο .Πρόκειται για μια ιδιωτική πρωτοβουλία του δύτη και συλλέκτη Ναπολέοντα Σαγιά, η οποία στεγάζεται στις Μπενίτσες.

 

Δύσκολα θα έλειπε ένα μουσείο θάλασσας από το κατά την Οδύσσεια Νησί των Φαιάκων, πιο δύσκολα όμως θα έλειπε ένα ναυτικό μουσείο από το νησί του ίδιου του πρωταγωνιστή του έπους, του Οδυσσέα. Στο νησί του ταξιδευτή των δύο ελληνικών θαλασσών, του Αιγαίου και του Ιονίου, στην Ιθάκη, βρίσκεται το Ναυτικό Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Ιθάκης. Στεγάζεται στο κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, που κατασκευάστηκε τον Νοέμβριο του 1923. Το Μουσείο περιλαμβάνει, εκτός από άλλα εκθέματα λαογραφικού ενδιαφέροντος, και μια συλλογή από πίνακες καραβιών Ιθακήσιων πλοιοκτητών, ναυτικά όργανα, στολές, έγγραφα και βιβλία της Εμποροναυτικής Σχολής Σταθάτου και άλλα αντικείμενα από την πλούσια ναυτική ιστορία της Ιθάκης. Οι χαλκογραφίες του J.H.W. Tischbrein ( 1751-1829) με μορφές από τα έπη του Ομήρου, ήταν μια προσφορά του Κέντρου Οδυσσειακών Σπουδών και έχουν ενταχθεί στο υλικό του Μουσείου από το 1996.

 

Σαν πας όμως στον πηγαιμό για την Ιθάκη, φτάνοντας δηλαδή στην Δυτική Ελλάδα για να περάσεις ακτοπλοϊκώς στα Επτάνησα, μπορείς να σταματήσεις στο Γαλαξίδι. Το Γαλαξίδι υπήρξε επίσης μια από τις μεγαλύτερες ναυτικές ελληνικές δυνάμεις. Ο πλούτος που έφερε  η θάλασσα στον τόπο είναι εμφανής και σήμερα, από το ύφος και την αρχιτεκτονική της πόλης. Το κτίριο που στεγάζει σήμερα το Ναυτικό Μουσείο του Γαλαξιδίου κτίστηκε το 1868-1870. Tο Μουσείο φιλοξενεί μια από τις σημαντικότερες συλλογές οργάνων ναυσιπλοΐας στην Ελλάδα. Εκτίθενται, επίσης, όπλα και κειμήλια από την επανάσταση του 1821, ακρόπρωρα και ζωγραφικοί πίνακες. Το κόσμημα όμως του Μουσείου είναι το περίφημο “Χρονικό του Γαλαξιδίου”, το οποίο εκδόθηκε από τον Κ. Ν. Σάθα το 1865,  αφηγείται την ιστορία του Γαλαξιδίου από τον 10ο έως και τον 18ο αιώνα και θεωρείται ως ένα από τα σημαντικότερα μεταβυζαντινά χειρόγραφα.

 

Στο νησί της Κρήτης, που βρέχεται από το τρίτο πέλαγος της ελληνικής επικράτειας (το Λιβυκό), και συγκεκριμένα στα Χανιά,  βρίσκεται ένα άλλο μεγάλο ναυτικό μουσείο. Στο Φρούριο Φιρκά του λιμανιού της πόλης, το οποίο κατασκεύασαν οι Ενετοί, βρίσκεται το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης. Στους χώρους του παρουσιάζονται εκατοντάδες εκθέματα από την Ενετοκρατία έως και τη μεταπολεμική περίοδο. Ας σταθούμε όμως σε δύο προσπάθειες του Μουσείου με ιδιαίτερο χαρακτήρα. Η πρώτη είναι η μερική αποκατάσταση του Νεωρίου του Μόρο που σήμερα φιλοξενεί την Έκθεση Ελληνικής Παραδοσιακής Ναυπηγικής και την Έκθεση Αρχαίας Ναυπηγικής. Η άλλη είναι η ανακατασκευή του Μινωικού Πλοίου. Υλοποιήθηκε σε τέσσερα χρόνια και το συνολικό εγχείρημα περιέλαβε τη ναυπήγησή του, την καθέλκυσή του και τον πειραματικό πλου σε ένα εκπληκτικό ταξίδι από τα Χανιά στον Πειραιά.

 

Με ενδιάμεσες στάσεις φυσικά, αφού έτσι κι αλλιώς ένα πλοίο με την τεχνική ναυπήγησης εκείνης της εποχής, θα δυσκολευόταν να διασχίσει χωρίς στάσεις αυτήν την απόσταση. Θα είχε ενδιαφέρον όμως, αν τα μέλη της ερευνητικής ομάδας που βρίσκονταν στο Μινωικό πλοίο μπορούσαν να διασχίσουν και το άλλο μισό Αιγαίο, για να φτάσουν στο Λιτόχωρο και την Καβάλα. Στη μεν δεύτερη, θα συμπλήρωναν τις τεχνικές ναυπήγησής τους με την τεχνογνωσία που υπήρχε στην περιοχή από αρχαιοτάτων χρόνων και ίχνη της βρίσκουμε σήμερα στοΝαυτικό Μουσείο Καβάλας. Στην αρχαία Νεάπολη δημιουργήθηκαν οι πρώτες χερσαίες ναυπηγικές μονάδες στις βόρειες ακτές του Αιγαίου, με την ξυλεία της Θάσου. Σήμερα το Μουσείο διαθέτει τρία παραδοσιακά σκάφη που ενσωματώνουν στοιχεία της τοπικής ναυπηγικής παράδοσης και έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία από  το Υπουργείο Πολιτισμού. Άλλα εκθέματα έχουν ως θέμα την Αλιεία και την Εμπορική Ναυτιλία. Στο αρχείο του Μουσείου είναι καταγεγραμμένα μέχρι σήμερα 130 ναυτικά και ναυτιλιακά όργανα, 14 ομοιώματα παραδοσιακών σκαφών, 150 βιβλία ναυτικού περιεχομένου, 32 θαλασσογραφίες Καβαλιωτών ζωγράφων, δεκάδες φωτογραφίες από το λιμάνι και την κίνηση του.

 

Το ταξίδι του Μινωικού Πλοίου θα μπορούσε να κλείσει στο Λιτόχωρο και το Ναυτικό Μουσείοτου, όπου τα μέλη του πληρώματος θα είχαν τη δυνατότητα να δουν  όλη τη γκάμα της ξυλοναυπηγικής ιστορίας της Ελλάδος, από την Μινωική εποχή (την οποία τα μέλη της ομάδας θα γνώριζαν καλά) μέχρι τον 20ο αιώνα, με αυθεντικά ομοιώματα από τους μοντελιστές Δημήτρη Μάρα και Αστέριο Παρλίτση, καθώς και με έργα του πρακτικού καραβομαραγκού Νίκου Λαγόντσου με πάνω από 60 χρόνια πείρα στα Ελληνικά καρνάγια. Θα μπορούσαν ακόμα να δουν αντικείμενα και εργαλεία που εξαφανίζονται στις μέρες μας και που φρόντισε να διασώσει η Ένωση Συνταξιούχων Ναυτικών Λιτοχώρου, όπως γράφουν άλλωστε τα μέλη της με εξαιρετικό τρόπο στην ιστοσελίδα του Μουσείου, αναφερόμενα σε αυτό που θέλουν να περισώσουν: «Ό,τι απέμεινε καταχωνιασμένο στις κασέλες και τα σεντούκια ή ότι βρίσκεται ακόμη κρεμασμένο στους τοίχους των ανωγείων των ναυτικών σπιτιών στο Λιτόχωρο, στη Θεσσαλονίκη ή όπου αλλού. Ακόμη σκοπός του Μουσείου είναι να καταγράψει ολόκληρη την άυλη ναυτική πολιτιστική κληρονομιά (ήθη – έθιμα – τρόπο ζωής – τραγούδια) και ό,τι άλλο καλό έφεραν οι ναυτικοί μας από τα μακρινά τους ταξίδια και μπόλιασαν την τοπική κουλτούρα, συμβάλλοντας τα μέγιστα στην οικονομική – μορφωτική και κυρίως την πολιτιστική ανέλιξη, ώστε να δημιουργηθεί αυτό το μείγμα της διαφορετικότητας στην περιοχή».

 

Από την Κρήτη στο Αιγαίο και από κει στο Ιόνιο. Από τον Όμηρο στην Ενετοκρατία και από κει στο σήμερα. Όλα αλλάζουν μέσα στο χώρο και στο χρόνο, εκτός από τη σχέση του Έλληνα με τη θάλασσα…

Φορέας: Days of Art In Greece
Τοποθεσία: ,
Ημερομηνία: 22/7 – 15/8

Γράψτε το σχόλιό σας.