Το χωριό Μυρτιά είναι χτισμένο σε υψόμετρο 365 μ. από τη θάλασσα και φημίζεται εδώ και 7 περίπου αιώνες για την παραγωγή κρασιού. Είναι χωριό της επαρχίας Πεδιάδος και βρίσκεται στο Νομό Ηρακλείου, σε απόσταση 15 χιλιομέτρων από την πόλη.

Παλιότερα η ονομασία του ήταν Βαρβάροι και ονομαζόταν έτσι από την εγκατάσταση των μη Ελλήνων στρατιωτών από το Νικηφόρο Φωκά, μετά από την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Σαρακηνούς το 961.

Τα ονόματα των δρόμων της Μυρτιάς έχουν σαν σημείο αναφοράς το Νίκο Καζαντζάκη, η καταγωγή του οποίου ήταν από εκεί από την πλευρά του πατέρα του, το όνομα του οποίου έχει και η κεντρική πανέμορφη πλατεία του χωριού.

Το στολίδι της Μυρτιάς είναι το Μουσείο του Νίκου Καζαντζάκη που κάθε χρόνο δέχεται χιλιάδες επισκέπτες απ’ όλο τον κόσμο, καθώς και οι πολλές εκκλησίες που υπάρχουν στο χωριό όπως η Παναγία (που η παράδοση λέει ότι χτίστηκε σε 40 ημέρες, προθεσμία που είχε καθοριστεί από τους Τούρκους), ο Αγιος Αντώνιος και τα Γενέθλια της Θεοτόκου που είναι και η πολιούχος του χωριού.

Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με την αμπελοκαλλιέργεια και την ελαιοκομία, ενώ υπάρχει και οινοποιείο, πτηνοτροφεία, Μορφωτικός Σύλλογος για αγρότες, Φιλανθρωπικός Σύλλογος γυναικών και επίσης τοπική ποδοσφαιρική ομάδα ο Αστέρας Μυρτιάς που ιδρύθηκε το 1978.

Ελένη Δ. Μπουχαλάκη