Γουμένισσα

Η Γουμένισσα είναι κτισμένη στους Ανατολικούς πρόποδες του πανέμορφου Πάικου σε υψόμετρο 250 μ. διατηρώντας την παραδοσιακή της φυσιογνωμία. Αποτελεί κέντρο αμπελουργίας και φημίζεται εδώ και αιώνες για τα κρασιά της. Η πόλη με χώρους γευσιγνωσίας και την χαρακτηριστική Μακεδονίτικη αρχιτεκτονική της αποτελεί μια όαση γαλήνης για τον επισκέπτη. Στενά δρομάκια και παλιά παραδοσιακά σπίτια σε ένα γοητευτικό συνδυασμό με τα άφθονα νερά, την ατελείωτη βλάστηση, την μοναδικότητα του φυσικού τοπίου και την εγκάρδια φιλοξενία των κατοίκων, η περιοχή της Γουμένισσας προσφέρει στον επισκέπτη ξεκούραση, γαλήνη και ψυχική ισορροπία. Η παμπάλαια Εκκλησία της Παναγίας Γουμένισσας με την θαυματουργή εικόνα και τα γειτονικά μοναστήρια του Πάικου (Άγιου Ραφαήλ, Όσιου Νικόδημου) καθιστούν την Γουμένισσα εφαλτήριο για ποικιλία εναλλακτικών δραστηριοτήτων και τόπο πολλαπλών ενδιαφερόντων. Αξιόλογος είναι και ο τρίκλιτος Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου χτισμένος το 1864 με το μαρμάρινο τέμπλο του και τις θαυμάσιες εικόνες του από το 1825.

Πέρα από τον Μοναστηριακό τουρισμό, τις γεύσεις των “δρόμων του Κρασιού”, την πολιτιστική και αρχιτεκτονική της ομορφιά, αξίζει να επισκεφθεί κανείς και το Λαογραφικό Μουσείο Αλευρά. Αξιοπρόσεκτα είναι τα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής. Γιορτές και πανηγύρια τελούνται με ξεχωριστή λαμπρότητα τηρώντας έθιμα και παραδόσεις, ενώ άλλες ποικίλες εκδηλώσεις με παραδοσιακό χαρακτήρα ή λαϊκά γλέντια συγκεντρώνουν τον κόσμο της περιοχής. Σε όλα αυτά βέβαια πρωταγωνιστικό ρόλο κατέχουν τα περίφημα «Χάλκινα της Γουμένισσας». Η Γουμένισσα ήταν επίσης κέντρο μεταξουργίας ενώ σώζεται το παλιό εργοστάσιο “Χρυσαλλίς”. Το Πάικο, ένα από τα ωραιότερα, γραφικότερα και μεγαλειώδη βουνά της Ελλάδας γοητεύει τον κάθε επισκέπτη με τα υπέροχα δάση του, τις ρεματιές, τα γάργαρα νερά του και τα πανέμορφα χωριά του. Η Γρίβα, η Κάρπη, η Καστανερή, τα Λιβάδια και άλλα αξιόλογα χωριά έχουν να προσφέρουν τόσα πολλά στους επισκέπτες, συνδυάζοντας το πανέμορφο τοπίο με τους οργανωμένους χώρους δασικής αναψυχής. Καστανιές, κέδροι, ιτιές, λεύκες, οξιές, φτέρες, είναι μερικά από τα είδη που απαρτίζουν την οργιαστική βλάστηση που χαρακτηρίζει το Πάικο. Στην κορυφή, ανάμεσα στις κατάφυτες πλαγιές ένα μεγάλο οροπέδιο και στο μέσον του το χωριό Λιβάδια, με την πλούσια ιστορία του. Το οροπέδιο προσφέρεται για σκι και η γύρω περιοχή για ορειβασία και περιπάτους.

Το Πάικο ελκυστικό σε όλες τις εποχές ζωγραφίζει ένα τοπίο προσιτό, ειρηνικό και πανέμορφο.Για ώρα πολλή ο ξερός χτύπος του τσεκουριού πάνω στα τεράστια κλαδιά της οξυάς, σκεπάζει κάθε άλλο ήχο του δάσους. Πλάι στο μεγάλο κούτσουρο ο σωρός των κομμένων ξύλων όλο και μεγαλώνει. Η νύχτα προβλέπεται κρύα στα 1200 μέτρα του Πάικου ,τα ξύλα πρέπει να κρατήσουν μέχρι το πρωί. Πρώτα ανάβει η εξωτερική φωτιά, που θα φιλοξενήσει την σχάρα και το τηγάνι μας. Τα ξύλα είναι υγρά, επιστρατεύουμε για προσάναμμα ξερό φλοιό σημύδας. Αρπάζει αμέσως και καίγεται με πυκνό, μαύρο καπνό για 3-4 λεπτά, έτσι που ακόμη και τα πιο υγρά ξερόκλαδα προλαβαίνουν να ανάψουν. Λίγα λεπτά αργότερα οι φλόγες, ζωντανεμένες απ’ το δυνατό βοριά, τυλίγουν λαίμαργα την καλοφτιαγμένη πυραμίδα των ξύλων της οξυάς. Σειρά έχει η τεράστια ξυλόσομπα, στο κέντρο του δωματίου. Σε λίγη ώρα μπουμπουνίζει, οι φλόγες ξεπηδούν απ’ όλες τις χαραμάδες. Το σπιτάκι του Δασαρχείου Γουμένισσας γεμίζει θαλπωρή. Σε μια γωνιά η μικρή λάμπα θυέλλης με το χλωμό της φως συμπληρώνει τη γοητεία της ατμόσφαιρας. Έξω η νύχτα πέφτει γοργά στο “ΒΑΛΕΟΡΒΟ“.

Τα πλούσια νερά του Πάικου δημιουργούν παντού εικόνες οργιαστικής βλάστησης…

Ανακαλύπτοντας το Πάικο Ξημέρωμα. Ο ζεστός καφές αχνίζει μπροστά μας. Είναι πολύ νωρίς ακόμη, ένα πρωινό του Οκτώβρη στη Γουμένισσα, ψυχρό, γεμάτο υγρασία. Σκυμμένοι πάνω στο μεγάλο χάρτη του Δασαρχείου, προσπαθούμε, ανάμεσα από ατελείωτες ισοϋψείς καμπύλες, τοποθεσίες και ονόματα, να φανταστούμε την πραγματικότητα της Ανατολικής πλευράς του Πάικου. Άγνωστο στο σύνολό του, έξω από τα προγράμματα και τους προορισμούς περιπέτειας, πολύ κοντά όμως στα γύρω αστικά κέντρα. Έξω τα δύο 4Χ4 περιμένουν υπομονετικά. Το σκαρφάλωμα στο υψόμετρο αρχίζει. ΓΡΙΒΑ, ΚΑΣΤΑΝΕΡΗ, πανέμορφα χωριά ,άφθονη βλάστηση. Πίσω μας η πεδιάδα απομακρύνεται , χαμένη μέσα στα σύννεφα και στην ομίχλη. Οι πρώτες καστανιές, φορτωμένες με τον νόστιμο καρπό τους, προβάλουν μπροστά μας. Η άσφαλτος τελειώνει, δίνει τη θέση της στην γοητεία του δασικού δρόμου. Καφεκίτρινα ξερόκλαδα οξυάς, ξεκολλούν με το φύσημα του αέρα από τα κλαδάκια τους, λικνίζονται με χάρη και ακουμπούν μαλακά στο χώμα τον τελικό τους προορισμό. Δεκάδες ολόφρεσκα μανιτάρια του είδους Coprinus comatus στα ρείθρα του δρόμου μας , μας αναγκάζουν κάθε λίγο να σταματάμε και να τα μαζεύουμε. Το δάσος αραιώνει, τις πυκνές οξυές διαδέχονται ειρηνικά λιβάδια, ένα ήσυχο ρέμα κυλάει τα πεντακάθαρα νερά του ανάμεσα τους. Άφθονες φτέρες γεμίζουν ολόκληρες πλαγιές με τα ζεστά καφετιά τους χρώματα, γλυκαίνουν το τοπίο. Το Πάικο σιγά-σιγά ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια μας με τα πυκνά υπέροχα δάση του, τις ρεματιές, τα γάργαρα νερά και τα λιβάδια του. Προσιτό ,ειρηνικό και πανέμορφο. Διασχίζουμε τον αυχένα και ένα διαφορετικό τοπίο ξανοίγεται μπροστά μας. Ορίζοντας ανοιχτός , χωράφια και λιβάδια, γύρω-γύρω κατάφυτες κορφές και το μέσον του οροπεδίου, τα ΜΕΓΑΛΑ ΛΙΒΑΔΙΑ. Βλαχοχώρι με πλούσια ιστορία και ακτινοβολία, το καλοκαίρι σφύζει από ζωή, ενώ το χειμώνα πολύ σπάνια βλέπει κανείς καπνό στις καμινάδες του. Τα Μεγάλα Λιβάδια Νέος προορισμός περιπλάνησης τα ΜΕΓΑΛΑ ΛΙΒΑΔΙΑ και η γύρω περιοχή. Φωλιασμένο το μικρό χωριό στο προφυλαγμένο του οροπέδιο, ξυπνάει νωχελικά, καθώς οι πρώτες ακτίνες διαλύουν την πάχνη στα 1200μ. Στα γύρω χωράφια η μέρα έχει ξεκινήσει από νωρίς. Δεκάδες εργάτες είναι σκυμμένοι μέσα στα πατατοχώραφα και γεμίζουν μεγάλους κόκκινους σάκους ,με τις φημισμένες πατάτες των Μ.Λιβαδιων. Δύο πανέμορφες πρασινοκέφαλες πάπιες ξεπηδούν με πάταγο απ’ τα μισοπαγωμένα νερά και πετούν μακριά. Σκύβω να μαζέψω μερικά νοστιμότατα μανιτάρια σε μία πλαγιά. Σπάζουν σαν ξερόκλαδα στο χέρι μου, έχουν παγώσει. Οι εκπληκτικοί χρωματικοί συνδυασμοί του φθινοπώρου μας καθηλώνουν. Το Πάικο

Το όρος ΠΑΙΚΟ βρίσκεται στην Κεντρική Μακεδονία, ΒΔ του Νομού Κιλκίς, ΝΑ του νομού Πέλλας και κοντά στα σύνορα με την πρώην Γιουγκοσλαβία. Το τμήμα του Πάικου που ανήκει στο νομό Κιλκίς και υπάγεται δασοδιοικητικά στο Δασαρχείο Γουμένισσας περιλαμβάνει τις ανατολικές και νοτιοανατολικές κλιτείς του ορεινού συγκροτήματος αλλά και τις λοφώδεις και ημιορεινές εκτάσεις στους ανατολικούς πρόποδες αυτού. Η συνολική έκταση του τμήματος αυτού ανέρχεται σε 39.000 Ha (1 Ha=10 στρέμματα). Σε ότι αφορά τις κορυφές του ορεινού συγκροτήματος , απαντώντας διαδοχικά από το Βορρά προς Νότο και με αφετηρία τα Ελληνογιουγκοσλαβικά σύνορα οι κορυφές ΣΚΡΑ (1097μ), ΤΣΟΥΜΑ (1219μ), και ΠΥΡΓΟΣ (1494μ). Στη συνέχεια ακολουθεί μια οροπεδική έκταση με επίκεντρο τον οικισμό Μ.ΛΙΒΑΔΙΑ, που περικλείεται από τις κορυφές ΠΥΡΓΟΣ, ΒΕΡΤΟΠΙΑ(1490μ), και ΚΑΝΤΑΣΙ(1607μ). Η υψηλότερη κορυφή είναι η ΓΚΟΛΑ ΤΣΟΥΚΑ (1650μ).