Άνω Καστελλιανά
Τα Καστελιανά είναι άλλο ένα κεφαλοχώρι του Δήμου στη βόρεια ρίζα των Αστερουσίων. Αποτελούσε το σημαντικότερο χωριό εγκατάστασης των εργαζομένων στα κτήματα των αρχόντων που διέμεναν στο «Castel de Belvendere» που ήταν χτισμένο στο ύψωμα Κάστελος, και εποπτεύει στην ανατολική πεδιάδα της Μεσσαράς.
Το περίεργο είναι ότι το χωριό δεν αναφέρεται σε έγγραφα της εποχής της ακμής του φρουρίου. Οι «βούργοι» του φρουρίου όπως αναφέρονται θα πρέπει να ήταν διάσπαρτα οικοδομήματα στην περιοχή ή συστάδες οικιών οι οποίες συνενώθηκαν για να αποτελέσουν τα Καστελιανά.
Και τα δύο χωριά (Πάνω και Κάτω Καστελιανά) όπως ήδη αναφέραμε αποτελούσαν τους «βούργους» της καστελανίας. Στις βενετσιάνικες απογραφές αναφέρονται μαζί, με το όνομα Καστελιανά αντίθετα μόνο στην απογραφή του 1900 γίνεται ο διαχωρισμός τους. Στην οθωμανική απογραφή το χωριό έχει το όνομα «Nefs Rizu» με 45 χαράτσια. Με την παλιότερη ονομασία το ξανασυναντάμε στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834.
Άνω Καστελλιανά
Το χωριό Πάνω Καστελιανά μπορεί κανείς να το επισκεφτεί συνεχίζοντας ευθεία από τον δρόμο της Γαρίπας. Είναι ένα όμορφο χωριό, δεμένο με την κρητική παράδοσή χωρίς να διαθέτει ιδιαίτερα πλούσια χωράφια. Η κτηνοτροφία και η ελαιοπαραγωγή είναι οι βασικότερες ασχολίες των κατοίκων του χωριού, αλλά και ολόκληρου του διαμερίσματος.
Ο ποταμός Αναποδάρης που φαίνεται από τον Κάστελο αρδεύει (κατά την εποχή που έχει νερό) τα κτήματα των φιλόπονων κατοίκων. Στην περιφέρεια του χωριού διασώζεται το τοπωνύμιο «Αποστόλοι[1]», εκεί όπου πριν από 40 χρόνια έγιναν οι πρώτες εφαρμογές της γραμμικής καλλιέργειας αμπελώνων και της συστηματικής άρδευσης, δίνοντας έτσι νέα ώθηση στην αγροτική ανάπτυξη και παραγωγή.
[1] Το τοπωνύμιο διασώζει το παλιό Σιναϊτικο μοναστήρι των Αγίων Αποστόλων που σήμερα δυστυχώς δεν υφίσταται. Σε άλλο σημείο γίνεται αναφορά για το μοναστήρι των Αγίων Αποστόλων.
