facebook twitter youtube googleplus
on/off

Δ. ΣπάρτηςΑξιοθέατα: Βυζαντινό κάστρο της Μαΐνης

Βυζαντινό κάστρο της ΜαΐνηςΤο Βυζαντινό κάστρο της Μαΐνης είναι το αρχαιότερο της Μάνης και το επικρατέστερο ιστορικά είναι ότι βρίσκεται στο ακρωτήριο Τηγάνι που είναι μία στενή και χαμηλή βραχώδη λωρίδα γης μήκους 1700 μέτρων μέσα’ στη θάλασσα, σαν τη λαβή ενός τηγανιού, που απλώνεται από την άλλη πλευρά του κόλπου, τρία μίλια από το Μέζαπο. Είναι κτισμένο σε φυσικά οχυρή θέση πάνω σε έναν σχεδόν στρογγυλό και απόκρημνο βράχο, ύψους 50 μ από την επιφάνεια της θάλασσας, που περιβάλλεται κατά τις 3 πλευρές από θάλασσα και απέχει αρκετή απόσταση από την κοντινή βραχώδη ακτή. Πάνω στο βράχο αυτόν που μοιάζει σήμερα με χαρακτηριστικό τοπίο της Σελήνης, σώζονται και τώρα ακόμη τα ερείπια του μεγάλης στρατηγικής σημασίας για την περιοχή κατά τους αρχαίους χρόνους κάστρο. Χτίστηκε στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού (527-565), και εξελίχθηκε σε μεγάλο στρατιωτικό και θρησκευτικό κέντρο.
Εδώ προσπάθησαν να εισβάλλουν οι Βάνδαλοι με το βασιλιά τους Γεζέριχο το 467, αλλά στη μάχη του Ταινάρου (στη Καινήπολη) οι Μανιάτες με τη γενναία αντίστασή τους, συνέτριψαν τους επιδρομείς.
Στα χρόνια του αυτοκράτορα Βασιλείου του Μακεδόνα (867 – 886 μ.Χ.) οι κάτοικοι της περιοχής που μέχρι και τότε ήταν ειδωλολάτρες ασπάστηκαν το Χριστιανισμό. Το 950 μ.Χ. κείμενο του Κωνσταντίνου Ζ’ Πορφυρογέννητου κάνει λόγο περί του Βυζαντινού Κάστρου της Μαϊνης στο 50ο κεφάλαιο του έργου του, που αναφέρεται στο τέλος.
Κατά τη διάρκεια των Σταυροφοριών άλλαξε ονομασία και πήρε το όνομα “Κάστρο του Νικλείτου ή Νίκλου” από το Νίκλειτο ή Νίκλο που κατείχε το φρούριο και αντιστάθηκε με επιτυχία κατά των επιδρομέων. Το κάστρο αντιμετώπισε επιδρομές Αράβων και Σλάβων και άρχισε η ερήμωσή του μετά το 13ο αιώνα, όπως και η ευρύτερη περιοχή, ίσως λόγω σεισμού. Πάντως δεν πρέπει να διατηρήθηκε μετά το 1570.
Σώζονται οι δεξαμενές του κάστρου και τμήματα τειχών, όπως ένα μισογκρεμισμένο Μεσαιωνικό τείχος με πύργο στα δυτικά, στα ΝΔ αρχαίο τείχος με Κυκλώπεια τειχοδομία και στα ανατολικά το καλύτερα διατηρημένο τμήμα με Ιουστινιάνεια χαρακτηριστικά.
Βυζαντινό κάστρο της ΜαΐνηςΣτη περιοχή διακρίνονται ερειπωμένοι πύργοι και βυζαντινές εκκλησίες, καθώς και λείψανα της νεκρόπολης της πόλης της Μαΐνης με πολλούς τάφους που χρονολογούνται πριν από τον 7ο αιώνα. Οι τάφοι περιείχαν γυάλινα μυροδόχα αγγεία και ενδιαφέροντα κοσμήματα που έχουν κατατεθεί για φύλαξη στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών.
Στην αρχή του “Τηγανιού” και στη μέση του γκρεμού υπάρχει μέγα σπήλαιο, σε μήκος, βάθος και ύψος, με τρεχούμενο νερό, στο ανατολικό άκρο του οποίου είναι κτισμένη βυζαντινή πρωτοχριστιανική εκκλησία του 7ου αιώνα, η Αγήτρια, δηλαδή, η “Παναγία η Οδηγήτρια”, με τις τρεις αψίδες, που μαρτυρούν τη μεγάλη της αίγλη.
Προς τη δυτική πλευρά του βράχου στο Τηγάνι, η οποία εξέχει του σωζόμενου τείχους, οι ντόπιοι δείχνουν ένα σημάδι στο βράχο σαν πέταλο αλόγου και τη λένε: το χαλί (η χηλή, το πέταλο) της βασιλοπούλας. Αυτό ονομάστηκε έτσι σε ανάμνηση της αυτοκτονίας μιας Μανιατοπούλας, ορφανής από πατέρα και μητέρα, όπως διοχέτευσε μέχρι εμάς η παράδοση. Αυτή ήταν ακόλουθος της Πριγκίπισσας του Βυζαντίου και “κυρίας” του φρουρίου Άννης-Αγγελίνας της Κομνηνής . Η Μανιατοπούλα αυτή, η ακόλουθος της πριγκίπισσας, αφού βοήθησε να καταληφθεί το φρούριο από τους συμπατριώτες της Μανιάτες και όχι από τους Βυζαντινούς, ανέβηκε πάνω σ’ ένα άλογο και γκρεμίστηκε από τους απότομους βράχους θυσιάζοντας τη ζωή της.

Ευδιάκριτες είναι οι πάμπολλες μικρές στέρνες που η παράδοση λέει ότι αριθμούνται όσες και οι μέρες του χρόνου. Σε αυτή περίπου την περιοχή αναζητούν την αρχαία πόλη Μέσση ή Μέσσα.

Από πολλούς αυτό το κάστρο ταυτίζεται με εκείνο της Μεγάλης Μαΐνης, από το οποίο έλεγχε όλη τη Μάνη και κατά μία εκδοχή πήρε το όνομά της από αυτό. Μια από τις αιτιολογίες της ονομασίας της Μάνης σχετίζεται με το χτίσιμο του κάστρου της Μαϊνης, το οποίο αποτέλεσε αφορμή για την ονομασία της ευρύτερης περιοχής. Αυτή η περίπτωση υποστηρίζεται και από την ονομασία brazzo di Maina (βραχίονας της Μάνης), την οποία είχαν καθιερώσει οι Βενετοί ναυτικοί.

Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή κτίσθηκε την ίδια εποχή με το κάστρο του Μυστρά (1250 μ.Χ. περίπου) από τον Λατίνο άρχοντα της Πελοποννήσου Γουλιέλμο Βιλλεαρδουϊνο.

Βυζαντινό κάστρο της ΜαΐνηςΆλλοι ερευνητές τοποθετούν το κάστρο της Μαΐνης κοντά στο Πόρτο Κάγιο.

Απόσπασμα από το 50ο κεφάλαιο του έργου του Κωνσταντίνου Ζ’ Πορφυρογέννητου ” Προς τον ίδιον υιόν τον Ρωμανόν”:
“Πρέπει να γνωρίζουμε ότι οι κάτοικοι του κάστρου της Μάνης δεν είναι από τη γενιά των Σλάβων που μιλήσαμε πιο μπροστά, αλλά κατάγονται από τους παλαιότερους Ρωμιούς, οι οποίοι ως τα τώρα ονομάζονται Έλληνες από τους ντόπιους, γιατί σε πολύ παλιά χρόνια ήταν ειδωλολάτρες και προσκυνούσαν τα είδωλα σαν τους αρχαίους Έλληνες, και οι οποίοι, αφού βαφτίστηκαν επί της βασιλείας του αοίδιμου Βασιλείου, έγιναν Χριστιανοί.
Ο δε τόπος, που κατοικούν είναι άνυδρος και απρόσοδος, έχει όμως ελιές από τις οποίες ζουν.
Βρίσκεται δε αυτός ο τόπος στο ακρωτήριο του Μαλέα, μάλλον από εκείνο μέρος τον τόπο του Εζερού προς την παραθαλάσσια μεριά.. Οι κάτοικοι είναι υποταγμένοι να δέχονται διοικητή από τον στρατηγό και να πειθαρχούν και να υπακούουν στις διαταγές του στρατηγού και να δίνουν φόρο απ’ τα παλιά τα χρόνια νομίσματα.”

Πηγή

Γράψτε το σχόλιό σας.