Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, ιδρύθηκε με Προεδρικό Διάταγμα το Δεκέμβριο του 1980 στα πλαίσια της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Τα τμήματα που περιλαμβάνει είναι: Ζωολογικό, Βοτανικό, Ανθρωπολογικό, Παλαιοντολογικό – Γεωλογικό και Ορυκτολογικό.

Σήμερα οι συλλογές του Μουσείου περιλαμβάνουν δείγματα από την Ελλάδα και τη Μεσόγειο και ένα μεγάλο τμήμα τους προέρχεται από δωρεές προσωπικών συλλογών των ερευνητών του Μουσείου. Εκτός από το υλικό που συλλέγεται στα πλαίσια των ερευνητικών προγραμμάτων, κάθε χρόνο οργανώνονται εκδρομές για δειγματοληψίες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Εκτός από τις συλλογές και τα εργαστήρια, σημαντικός στόχος του Μουσείου υπήρξε και η δημιουργία εκθεσιακού χώρου όπου το κοινό θα είχε την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με τις συλλογές του Μουσείου και να ενημερωθεί για το φυσικό περιβάλλον. Για το λόγο αυτό από το 1994 μέχρι το 1997 πραγματοποιήθηκαν πέντε προσωρινές εκθέσεις για το φυσικό περιβάλλον της Κρήτης και του ευρύτερου νησιωτικού χώρου του Αιγαίου.

Τον Ιούνιο του 1998 το Μουσείο ενοικίασε, επισκεύασε και διαρρύθμισε ένα κτίριο 800 τετραγωνικών μέτρων στην πόλη του Ηρακλείου, το οποίο λειτούργησε ως εκθεσιακός χώρος, μέχρι τον Ιούνιο του 2005.

Σήμερα το μουσείο στεγάζεται στο κτίριο της παλαιάς ηλεκτρικής Ηρακλείου το οποίο έχει παραχωρηθεί από το Δήμο Ηρακλείου στο Πανεπιστήμιο Κρήτης για το σκοπό αυτό.

Το φωτογραφικό αρχείο του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1990 και έκτοτε εμπλουτίζει διαρκώς το υλικό του. Μέχρι τώρα περιλαμβάνει περίπου 82000 διαφάνειες (slides) και 2500 αρνητικά και τυπωμένες φωτογραφίες, όλες με περιβαλλοντικό περιεχόμενο από την Ελλάδα και τη Μεσόγειο. Ο κύριος όγκος των διαφανειών περιλαμβάνει εικόνες ζώων, φυτών, απολιθωμάτων, βλάστησης και γενικότερα τοπία και ανθρώπινες δραστηριότητες από την Ελλάδα και τη Μεσόγειο.

Άλλες δραστηριότητες του φωτογραφικού αρχείου του Μ.Φ.Ι.Κ., εκτός της περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης, είναι:

• Η υποστήριξη του εκθεσιακού τμήματος του Μ.Φ.Ι.Κ.
• Η υποστήριξη όλων των εκδόσεων του Μ.Φ.Ι.Κ.
• Η εκπαιδευτική υποστήριξη του Μ.Φ.Ι.Κ. σε ενδοπανεπιστημιακές δραστηριότητες ή σε διαλέξεις εντός ή εκτός Κρήτης.
• Η υποστήριξη σε εικόνα συγγενικών φορέων (άλλα τμήματα ή εκδοτικοί φορείς) εντός και εκτός του Πανεπιστήμιου Κρήτης.

Δικαίωμα χρήσης του φωτογραφικού αρχείου έχουν μόνο τα μέλη του Μ.Φ.Ι.Κ. Αλλοι φορείς μπορούν να κάνουν χρήση του αρχείου υπό όρους μετά από συνεννόηση με την υπεύθυνη του αρχείου.

Η Βιβλιοθήκη του Μ.Φ.Ι.Κ. λειτουργεί σε άμεση συνεργασία με τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης. Στεγάζεται στα κτίρια του Πανεπιστημίου Κρήτης στη Λ. Κνωσού, στο Ηράκλειο. Σκοποί της Βιβλιοθήκης είναι:

• η συλλογή βιβλιογραφικών δεδομένων και η δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων για το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα των οικοσυστημάτων της ανατολικής Μεσογείου, με έμφαση στο Αιγαίο,
• η υποστήριξη των εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων της Πανεπιστημιακής Κοινότητας,
• η παροχή πληροφοριακών υπηρεσιών που θα ενισχύουν τις ερευνητικές ομάδες και θα καλύπτουν τις ανάγκες για πληροφόρηση όλων των χρηστών,
• η παροχή άμεσης πρόσβασης σε έντυπο υλικό και πληροφόρηση γενικότερα από πηγές που δεν ανήκουν στη συλλογή της.

Ο εμπλουτισμός της βιβλιοθήκης γίνεται είτε με αγορά υλικού μέσω του Πανεπιστημίου είτε με δωρεές. Ως υλικό της βιβλιοθήκης θεωρείται κάθε αντικείμενο που ανήκει στη συλλογή της και είναι έντυπο ή ηλεκτρονικό. Περιλαμβάνει:

• Περίπου 1800 τίτλους βιβλίων
• Περίπου 6200 ανάτυπα εργασιών σε επιστημονικά περιοδικά. Οι εργασίες που υπάρχουν στη βιβλιοθήκη αναφέρονται σε βιοτικά και αβιοτικά στοιχεία κυρίως της Κρήτης, των υπόλοιπων νησιών του Αιγαίου και της Πελοποννήσου. Πιο εξειδικευμένα αρχεία ανατύπων διατηρούνται και στα επιμέρους τμήματα.
• Ηλεκτρονικές Βάσεις βιβλιογραφικών δεδομένων για την πανίδα και τη χλωρίδα των νησιών του Αιγαίου και της Πελοποννήσου (σύγχρονα και απολιθωμένα).
• Κασέτες Video, DVD και CD ROMs για το περιβάλλον.
• Πρακτικά Συνεδρίων, Εκπαιδευτικό υλικό.
• Χάρτες Γ.Υ.Σ, Π.Ν., Ι.Γ.Μ.Ε., Υπ. Γεωργίας, Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ., Ε.Σ.Υ.Ε., Τ.Υ.Π.Κ., Ο.Α.Σ.Π.
• Περιοδικά (109 τίτλοι).
• Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, κυρίως για την Κρήτη.

Το ωράριο λειτουργίας του μουσείου είναι:

Δευτέρα με Παρασκευή: 09:00 – 15:00
Σαββατοκύριακα: 10:00 – 18:00

και βρίσκεται στη λ. Σοφοκλή Βενιζέλου (δυτικά του λιμανιού)

Τηλέφωνα επικοινωνίας και κρατήσεων: 2810 393630,   2810 282740