H μονή της Παναγίας Δουραχάνης ή Ντουραχάνης βρίσκεται απέναντι από τα Γιάννινα, στους πρόποδες του όρους Μιτσικέλι. Είναι αφιερωμένη στο Γενέσιο της Θεοτόκου. Το μοναστήρι από το 1974 είναι ξανά ενεργό και λειτουργεί σ’ αυτό οικοτροφείο-σχολείο. Η φήμη του είναι μάλιστα ιδιαίτερα διαδομένη εξαιτίας της φιλανθρωπικής και κοινωνικής του δράσης, τόσο στην περιοχή των Ιωαννίνων όσο και στην ευρύτερη περιοχή.
Κατά την παράδοση κτίστηκε το 1434 από τον Ντουραχάν – πασά, Μπεϋλέρ μπεη της Ρούμελης των Σουλτάνων Μουράτ Β και Μωάμεθ Β. Το 1434 ο Ντουραχάν πασάς κινήθηκε με ισχυρό στράτευμα από τη Θεσσαλία, που είχε την έδρα του, μέσω Κατάρας και Ιωαννίνων προς το Αργυρόκαστρο, με σκοπό να καταπνίξει την ανταρσία του Αλβανού τοπάρχη Αριανίτη Σπάτα Κομνηνού. Αφού πέρασε την περιοχή της Κατάρας νύχτωσε στη θέση της σημερινής μονής και μη γνωρίζοντας, ότι βρίσκεται μπροστά στην παγωμένη λίμνη των Ιωαννίνων, η στρατιά πέρασε επάνω από τα παγωμένα νερά και συνέχισε την πορεία της προς το Αργυρόκαστρο. Μετά τη νικηφόρα έκβαση της επιχείρησης ο Ντουραχάν, που εν τω μεταξύ είχε πληροφορηθεί τον κίνδυνο που διέτρεξε περνώντας χωρίς να το ξέρει με το στράτευμά του επάνω από την παγωμένη Παμβώτιδα, επιστρέφοντας στη Θεσσαλία διέταξε να κτισθεί μοναστήρι αφιερωμένο στην Παναγία, στη θέση όπου κατεβαίνοντας από το Δρίσκο, είχε συναντήσει εικονοστάσι. Ο Τούρκος πασάς, που κατά την παράδοση είχε γονείς χριστιανούς, θεώρησε ότι ο ίδιος και το στράτευμά του σώθηκαν χάρη σε θαυματουργό επέμβαση της Παναγίας. Σύμφωνα με άλλη άποψη ιδρυτής της μονής δεν ήταν ο Ντουραχάν, αλλά ένας Τούρκος πασάς, ο οποίος επέκτεινε μοναστήρι, που προϋπήρχε στη συγκεκριμένη θέση. Άλλοι αποσυνδέουν οποιαδήποτε φάση οικοδόμησης της μονής από τη χορηγία του φημισμένου στρατηγού Ντουραχάν, υποστηρίζοντας ότι η επωνυμία Δουραχάνη προέρχεται από κάποιον Δουρ, ενδεχομένως κατώτερο αξιωματούχο, που μετονομάσθηκε σε Δουραχάν επειδή έκτισε κοντά στη μονή κάποιο χάνι. Από ενθυμήσεις καταχωρημένες σε διάφορα εκκλησιαστικά βιβλία η ύπαρξη της μονής βεβαιώνεται με ασφάλεια στις αρχές του 19ου αιώνα. Παρόλο, που κάηκε ολοσχερώς το 1825, το 1830 κτίσθηκε εκ θεμελίων και εξακολούθησε να λειτουργεί μέχρι το1933, χρονιά κατά την οποία το μοναστήρι λεηλατήθηκε και δολοφονήθηκε ο ηγούμενός του.
