Για τους αρχαίους Έλληνες ήταν φίλος του θεού Ερμή. Ο Ερμής χτύπησε κατά λάθος τον Κρόκο στο κεφάλι και τον σκότωσε. Οι σταγόνες από το αίμα του άτυχου νέου έπεσαν στο κέντρο ενός λουλουδιού και δημιούργησαν τα στίγματα του φυτού, το οποίο από τότε πήρε το όνομα κρόκος. Στην πραγματικότητα όμως ο περίφημος κρόκος έλκει την καταγωγή του από την Μεσοποταμία. Για αιώνες θεωρούνταν είδος πολυτέλειας στην Περσία, ακόμα και συναλλαγματικό είδος σε ορισμένες χώρες της Άπω Ανατολής. Στην αρχαία Ελλάδα οι πρώτες αναφορές για τον κρόκο υπάρχουν με τη μορφή τοιχογραφιών σε παλάτια της μινωϊκής εποχής.

Σήμερα ο κρόκος μπορεί να έχει αποβάλλει τις μυθικές του καταβολές, ωστόσο εξακολουθεί να έχει ένα πλήθος εφαρμογών, από τη γαστρονομία, κυρίως, ως την ιατρική, δευτερευόντως. Το πρώτο είδος κρόκου έφτασε στην Κοζάνη πριν από τρεις αιώνες, οπότε και ξεκίνησε η καλλιέργειά του. Έτσι στις μέρες μας, η Κοζάνη είναι η μοναδική κροκοκαλλιεργούμενη περιοχή της Ελλάδας, με επίκεντρο τα λεγόμενα κροκοχώρια. Πρόκειται για 39 χωριά της Κοζάνης που καλλιεργούν κατ’ αποκλειστικότητα τον κρόκο και παράγουν κατά μέσο όρο 5-8 τόνους του πιο ακριβού μπαχαρικού στον κόσμο. Το 95% αυτής της ποσότητας εξάγεται κυρίως στη Γαλλία, την Ισπανία, την Ιταλία και την Σουηδία ενώ ένα ελάχιστο τμήμα της παραγωγής διατίθεται στην εγχώρια αγορά.

Η ποιότητα του κρόκου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το μέρος που καλλιεργείται, αλλά κυρίως από τον τρόπο επεξεργασίας που εφαρμόζει ο παραγωγός. Ο κόκκινος ελληνικός κρόκος θεωρείται ίσως η καλύτερη ποιότητα σαφράν, όπως έχει επικρατήσει να λέγεται ο κρόκος παγκοσμίως. Η λέξη αποτελεί παραφθορά της αραβικής zafaran που σημαίνει κίτρινο. Οι Ιταλοί το λένε zafferano, οι Ισπανοί azafran, οι Γάλλοι safran και οι Αγγλοι saffron. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για και δυναμική καλλιέργεια η οποία εκτός από το πλούσιο ιστορικό παρελθόν της μπορεί να εξασφαλίσει ένα εξίσου λαμπρό μέλλον στους ανθρώπους που θα ασχοληθούν μαζί του.