Ο Κυριάκος Καλλέργης κατάγεται από την ιστορική οικογένεια των Καλλέργηδων, που έχει προσφέρει πολλά στον πολιτισµό µας και κυρίως στους εθνικο-απελευθερωτικούς αγώνες τής Κρήτης.
Γεννήθηκε στον Πύργο, του ∆ήµου Αστερουσίων Ηρακλείου, µια κωµόπολη που έχει βγάλει σπουδαίους οργανοπαίκτες κρητικής µουσικής.
Με τον παραδοσιακό λυράρη είχαµε πρόσφατα µια ενδιαφέρουσα συζήτηση για την κρητική µουσική, για την καλλιτεχνική του πορεία, για τα ταξίδια του, την προσφορά του και τα µελλοντικά σχέδιά του.
Κύριε Καλλέργη. Πότε είχατε τα πρώτα σας ερεθίσµατα σχετικά µε την κρητική µουσική;
- Από µικρό παιδί, µαθητής ∆ηµοτικού. Ο πατέρας µου έπαιζε λύρα, από µεράκι και αγάπη στην κρητική µουσική, κυρίως σε διάφορες εκδηλώσεις τοπικού χαρακτήρα.
Άρα, έχετε βιώµατα, παιδικές αναµνήσεις.
-Ναι. Στα παιδικά µου χρόνια τραγουδούσα και ζούσαµε την κρητική µουσική. Στα 15 µου χρόνια πήρα την πρώτη µου λύρα, από το ∆ηµήτρη τον Αγριµάκη. Έπαιξα στα πρώτα µου γλέντια στα γειτονικά χωριά. Στα 17 µου πήγαινα σε γάµους, πανηγύρια, συνεστιάσεις, δηλαδή εµφανιζόµουνα πλέον επαγγελµατικά µέχρι τα 20.
Οπότε τι έγινε;
-Πήγα στρατιώτης, όπου πέρασα πολύ ωραία.
Μετά ποιά ήταν η πορεία σας;
- Όταν απολύθηκα, κατέβηκα στο Ηράκλειο. Τα πρώτα µου επαγγελµατικά βήµατα τα έκανα εδώ, σ’ ένα κέντρο που λειτουργούσε στην «Όαση». Ολόκληρο το Καλοκαίρι παίζαµε µε τον Κρουσανιωτάκη και το Φανουράκη. Πριν απ’αυτή τη συνεργασία, είχα παίξει µε τον Κώστα τον Κατσουλιέρη, σπουδαίο λαουτιέρη, που γράψαµε και τον πρώτο µου, µικρό δίσκο.
Τι ακολούθησε µετά;
-Επαγγελµαική καριέρα και κυρίως στη δεκαετία 1970-80, που ήταν η πιο καθαρή της κρητικής µουσικής παράδοσης. Τότε ο κόσµος άκουγε κρητικά, γλεντούσε κρητικά και µεσουρανούσαν οι κορυφαίοι πρωτοµάστορες και δηµιουργοί.
Ποιά είναι έως τώρα η δισκογραφική σας προσφορά;
- Πρώτα έγραψα ένα µικρό δίσκο, µετά µία κασέτα. Ακολούθησαν δύο µεγάλοι δίσκοι µε τίτλους «Τα βάσανά µου θα γλεντώ» και «Μουσική απ’ όλη την Κρήτη». Πριν δύο χρόνια έγραψα ένα cd µε τίτλο «Τον έρωτά σου ξαναζώ».
Συνεργαστήκατε όµως και µε άλλους συναδέλφους και είχατε συµµετοχές σε δισκογραφικές δουλειές.
-Σε αρκετές. Με τον Παντελή Σαλούστρο, το Νίκο Πατενταλάκη, ένα από τα καλύτερα νέα λαγούτα, στο έργο µε τίτλο «Παρέα µε το µαντολίνο». Με το Νίκο, που είναι ο αφανής ήρωας της Κρητικής µουσικής, µπορούµε να παίζουµε δυο -τρεις µέρες δικά του κοµµάτια.
Πού έχετε ταξιδέψει για επαγγελµατικούς λόγους; Στο εξωτερικό είχατε κάνει περιοδείες;
-Ναι. Πρώτα σ’ όλη την Κρήτη και σε νησιά, Κάρπαθο, κυρίως στην Κάλυµνο, όπου πάω 25 χρόνια. Εκεί έχω βαπτίσει και δύο παιδιά.
Στο εξωτερικό έχω ταξιδέψει στη Γερµανία, το Βέλγιο, την Ολλανδία, την Αυστραλία. Εκεί µε κάλεσαν οι Καλύµνιοι και πήγα µε τον Παντελή Σαλούστρο.
Ποιές είναι οι εντυπώσεις σας;
- Φανταστικές. Οι συµπατριώτες µας στο εξωτερικό είναι πιο καλά οργανωµένοι. Έχουν συλλόγους δραστήριους, διατηρούν τις παραδόσεις, αγαπούν µε την ψυχή τους την Κρήτη, νοσταλγούν τα παλιά, αγνά χρόνια.
Πώς ήταν αυτά τα παλιά χρόνια και πώς είναι σήµερα;
- Οι παλιότερες εποχές ήταν πιο ροµαντικές και γνήσιες. Σήµερα, οι ξενόφερτες µουσικές έχουν ανακατευθεί µε την ελληνική. Η σηµασία είναι πώς θα διατηρήσουµε τη γνήσια κρητική µουσική παράδοση.
Έχουµε σήµερα αξιόλογους νέους καλλιτέχνες;
- Οι µεγάλοι, οι Πρωτοµάστορες, Μουντάκης, Ξυλούρης, Σκορδαλός ήταν µοναδικοί. Σήµερα έχουµε πολλούς καλλιτέχνες και υπάρχουν και νέα παιδιά µε ταλέντο, όµως οι περισσότεροι συµβαδίζουν µε τη σηµερινή εποχή. Σ’ αυτό το σηµείο χρειάζεται προσοχή, γιατί έχουµε εκτελεστές αλλά οι δηµιουργοί είναι λίγοι. Ίσως φταίει και η εποχή που δεν µας εµπνέει.
∆ηλαδή πώς βλέπετε την κρητική µουσική σήµερα;
- Σε γενικές γραµµές καλά. Όµως τα περισσότερα γλέντια έχουν χάσει το παραδοσιακό τους χρώµα. ∆εν είναι ολοκληρωµένα. Αυτό είναι πλήγµα για την παράδοση. Όσοι αγαπούν την παράδοση δεν προλαβαίνουν να γλεντήσουν, γιατί σε δύο ώρες πρέπει να κατεβούν, για να συνεχιστεί η διασκέδαση µε λαϊκό πρόγραµµα. Επίσης, στα λίγα κρητικά µαγαζιά που απέµειναν, οι οικογένειες δεν µπορούν να γλεντήσουν, γιατί το πρόγραµµα ξεκινάει µετά τις 12 και οι άνθρωποι την άλλη µέρα πρέπει να πάνε στη δουλειά τους, τα παιδιά στο σχολείο.
Καλό είναι να ξεκινούν πιο νωρίς, από τις εννέα, ώστε να προλαβαίνει ένας οικογενειάρχης να πάει στο κέντρο και µετά, το αργότερο στις δύο, να πάρει τα παιδιά του και να επιστρέψει στο σπίτι τους, να κοιµηθούν. Αν ξεκινά το πρόγραµµα µετά τις 12, πότε θα γλεντήσεις, ξηµερώµατα; Και πώς θα πας την άλλη µέρα στη δουλειά σου;
Έχετε συνεργαστεί µε άλλους φορείς της παράδοσης και του πολιτισµού;
-Έχω συνεργαστεί µε το Λύκειο Ελληνίδων Ηρακλείου σε εκδηλώσεις στο Ηράκλειο και στην Αθήνα (στοά Αττάλου, Θέατρο Βεάκειο κ.α.), καθώς και µε το Πολιτιστικό κέντρο τού ΟΤΕ, όπου έκανα µαθήµατα λύρας στα παιδιά. Έχουµε εµφανιστεί σε πολλές εκδηλώσεις και εκτός Κρήτης, όπως στην Κύπρο, το Βόλο και αλλού.
Ετοιµάζετε κάτι καινούργιο;
- Μια ζωντανή ηχογράφηση µε κοµµάτια δικά µου και τα άλλα µισά κλασσικά – παραδοσιακά από τους Πρωτοµάστορες, µε τους συνεργάτες µου Νίκο Πατενταλάκη στο µαντολίνο και τον Αλέκο Κουκουριτάκη στο λαγούτο.
ΠΗΓΗ: Περιοδικό ΚΡΗΤΗ
