facebook twitter youtube googleplus
on/off

ΣπερχειάδαΛαογραφικά: Σπερχειάδα – Γλωσσικά στοιχεία

Η γλώσσα που μιλιέται σήμερα στην περιοχή μας είναι η γνήσια, καθαρή νεοελληνική- δημοτική γλώσσα, με πλούσιο λεξιλόγιο και πολλούς ιδιωματισμούς και δεν παρουσιάζει μεγάλες διαφορές στην προφορά της, όπως σε άλλες περιοχές. Το λεξιλόγιο αυτό έχει τη ρίζα του στην αρχαία ελληνική γλώσσα, η οποία δεν αλλοιώθηκε με το πέρασμα από την πατρίδα μας επιδρομέων. Σλάβοι, Βλάχοι, Τούρκοι, άφησαν με το πέρασμά τους γλωσσικά κατάλοιπα. Οι ξενικές αυτές λέξεις αφομοιώθηκαν γραμματικά και συντακτικά με τις γνήσιες ελληνικές λέξεις, κάνοντας πιο πλούσιο και πιο εκφραστικό το λεξιλόγιο. Αρβανίτικα μιλούσαν κάποιοι παλιά στο Κυριακοχώρι, όπως ακούγεται στην τοπική παράδοση. Ως σλάβικα τοπωνύμια θεωρούνται τα ονόματα: Βίστριζα, Μαρίτσα, Μπρούφλιανη, Μούστροβο, Σέλιανη, Γουλινάς, Γαρδίκι.

Η ντόπια προφορά της γλώσσας είναι η συνηθισμένη ρουμελιώτικη. Κάπως βαριά, με χαρακτηριστικά ιδιώματα, όπως:

  • Τα άτονα ο και ω προφέρονται ου, τα ε και αι προφέρονται ι: όμορφους (όμορφος), φουνή (φωνή), κιφάτος (κεφάτος), πιδί (παιδί).
  • Τα άτονα ι, η, ει, οι, υ, ω, ου παθαίνουν συγκοπή ή αποβολή: μ’σός (μισός), αμπέλ’ (αμπέλι), ζ’μιά (ζημιά), Λέν’ (Λένη), π΄νάω (πεινάω), κάτ’κος (κάτοικος), σ’κιά (συκιά), ζ’νάρι (ζωνάρι), πίτ’ρα (πίτουρα).
  • Στις καταλήξεις -εις πολλές φορές το δίψηφο ει διατηρεί μια πολύ αδύνατη και γρήγορη φωνή ι: πίν(ι)ς, θέλ(ι)ς.
  • Αποκόβεται το άτονο αρχικό φωνήεν: γελάδα (αγελάδα), Λένη (Ελένη).
  • Τα άρθρα της, τις, τους προφέρονται τς, όπως και το άρθρο το προφέρεται του. (τ’ς Παναγίας, του πανί).

Η φθορά και η αλλοίωση, κατά την προφορά, των γλωσσικών στοιχείων ήταν πιο μεγάλες τα παλιότερα χρόνια. Επίσης μεγάλες ήταν και στα απόμερα ή με μεγάλο υψόμετρο χωριά.

Πηγή

Γράψτε το σχόλιό σας.