Εκδήλωση παρουσίασης βιβλίου Άννας Φιλίνη
Η Αντιπρόεδρος της Δημοτικής Πινακοθήκης Λάρισας-Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα κ. Άννυ Ψάρρα, αρχικά αναφέρθηκε στο ρόλο της τέχνης που έρχεται να καταγράψει, να καταγγείλει, να δώσει μηνύματα σε μια διαλεκτική σχέση με την ιστορία στο χρόνο.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη ζωή και το έργο της δημιουργού Άννας Φιλίνη, η οποία γεννήθηκε στην Αθήνα, σπούδασε αρχιτεκτονική στο Μιλάνο, παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής στο εργαστήρι της Ακαδημίας στη Μπρέρα. Έζησε για 5 χρόνια στο Δυτικό Βερολίνο όπου ασχολήθηκε αποκλειστικά με τον αντιδικτατορικό αγώνα. Επέστρεψε το 1974. Εκτός του πλούσιου συγγραφικού της έργου, έχει κάνει και πολλές ατομικές εκθέσεις.
Η Άννα Φιλίνη, έχει εκλεγεί 5 φορές Δημοτική Σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων, βουλευτής το 2007-2009 του Σύριζα στο Ελληνικό Κοινοβούλιο και είναι ιδρυτικό μέλος της επιτροπής για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στη Κύπρο.
Η Άννα Φιλίνη, με αφορμή τα ιστορικά κείμενα του Καβάφη, προσπαθεί να κατανοήσει το παρελθόν αλλά ταυτόχρονα και το παρόν μέσα από τη διαχρονικότητα της εξουσίας στο χρόνο.
Στη σύγχρονη τέχνη ο συνδυασμός διαφορετικών τεχνών είναι συχνός και με ένταση. Έχει βρει πολλές εκφράσεις, ξεφεύγοντας συχνά από την εικονογράφηση και βρίσκοντας τρόπους εικαστικής έκφρασης των ιδεών, ακόμη και της μουσικής. Ας θυμηθούμε τα εκπληκτικά σχέδια του Ματίς για τη τζαζ.
Η ποίηση του Καβάφη συγκινεί το μυαλό και το συναίσθημα από πολλές διαφορετικές πλευρές, τη φιλοσοφική, την ιστορική, την ερωτική. Πιστεύω ότι οποιαδήποτε μονόπλευρη και απομονωτική σκοπιά στην ανάλυση της ποίησής του, εμποδίζει να συλλάβει κανείς το μέγεθος και την οικουμενικότητα της ποίησής του.
Η τωρινή μου δουλειά πάνω στα 24 ποιήματα του Καβάφη που επέλεξα, συνεχίζει με νέο τρόπο παλιές μου αναζητήσεις και τώρα εστιάζει στα θέματα της εξουσίας. Ο Στρατής Τσίρκας είναι αυτός που άνοιξε το δρόμο για να αντιληφθεί κανείς ότι ο Καβάφης δεν αναφέρεται απλώς σε γεγονότα της ιστορίας, αλλά ότι μιλώντας για το παρελθόν, βρίσκει την ευκαιρία με τον δικό του σαγηνευτικό τρόπο για να μιλήσει για τη σύγχρονη ιστορία, για το σήμερα. Θέλησα μέσα στα σχέδιά μου που πλαισιώνουν τα ποιήματα , οι άνθρωποι να φορούν σύγχρονα ρούχα, που να μας μιλούν και για το σήμερα.
Ο Καβάφης ενδιαφερόταν για την εικόνα των πρωταγωνιστών του. για την απόλαυση.Είναι γνωστό ότι επισκεπτόταν συχνά το αρχαιολογικό μουσείο της Αλεξάνδρειας και ότι δανειζόταν νομισματολογικές εκδόσεις από τη βιβλιοθήκη της πόλης. Εγώ στηρίχτηκα ιδίως στη γλυπτική απεικόνιση των προσώπων του, που δημιουργήθηκαν στην ελληνιστική και κυρίως στη ρωμαϊκή εποχή.
Ο Πομπήιος με τα σχιστά αλεπουδίσια μάτια που βρίσκεται στη Γλυπτοθήκη Κάρσμπεργκ της Κοπεγχάγης, ήταν βασικό κίνητρο για να ξεκινήσω αυτήν εδώ τη σειρά πινάκων. Αυτό το κεφάλι του Πομπήιου που καρατομήθηκε από τον Θεόδοτο στην Αίγυπτο για να το προσφέρει ως δώρο στον Ιούλιο Καίσαρα πάνω σε μεταλλικό σινί, με την πρόθεση να κάνει έτσι αρεστό στο ρωμαίο ηγεμόνα το αφεντικό του, τον Αιγύπτιο Πτολεμαίο, στη δική μου εικαστική εκδοχή φέρει χαραγμένη αιμάσσουσα τη δολοφονική τομή.
Πλαισίωσα τους πίνακες και με σκηνές από τα δράματα που τοποθετεί στα ποιήματά του ο ποιητής.. Μέσα στους στίχους του δίνει την εξέλιξη μιας σύγκρουσης, με μια κορύφωση και ένα τέλος, που έρχεται απρόσμενα και συναρπάζει.
Αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της σκηνοθεσίας είναι το πλαίσιο των αρχαίων πόλεων, όπου κινείται η ποίηση. Γι’ αυτό τοποθέτησα σχεδόν παντού αρχιτεκτονικά στοιχεία από την Αλεξάνδρεια και τις πόλεις των μικρασιατικών παραλίων. Βέβαια η παρουσία του εμβληματικού Φάρου της Αλεξάνδρειας κυριαρχεί.
Στο «Εν μεγάλη ελληνική αποικία (400 μ.Χ)» τοποθέτησα τα συμβάντα στην πλατεία της αρχαίας Εφέσου με φόντο τη λαμπρή της βιβλιοθήκη. Τα σκαλιά της πλατείας κατεβαίνουν οι σύγχρονοι «αναμορφωτές», έτοιμοι να περικόψουν τα πάντα, όπως με τρόπο τόσο επίκαιρο παρουσιάζει στο ποίημά του ο Καβάφης. Σε αυτούς έβαλα τα πρόσωπα της δικής μας σύγχρονης Τρόϊκα , ενώ γύρω στην πόλη κείτονται ματωμένα και αποκεφαλισμένα τα συντρίμμια των αγαλμάτων μας. Στον τοίχο βλέπουμε την Γκερνίκα, σύμβολο της μεγάλης καταστροφής, αλλά και της ελπίδας.
Στην πρώτη ενότητα έχω και ένα ποίημα σχετικό με τους βυζαντινούς χρόνους: «Από υαλί χρωματιστό». Ένα ποίημα για μόλις ένα αιώνα πριν πέσει η Κωνσταντινούπολη. Μιλά για τα χρωματιστά γυαλάκια που έβαλαν ο Καντακουζηνός και η γυναίκα του Ειρήνη Ασάν στη διάρκεια της στέψης τους για να κρύψουν τη φτώχεια και την κατάντια του κράτους. Ο Καβάφης τους υπερασπίζεται, δεν βλέπει «τίποτε το ταπεινόν ή το αναξιοπρεπές» σε αυτά τα ταπεινά γυαλια. Θεωρεί πως ουσιαστικά αποτελούν σύμβολα αξιοπρέπειας. Στο σχέδιό μου ένας εξωτερικός εχθρός με τη μορφή του διαβολάκου, παραφυλά και υπονομεύει τις εξελίξεις.
