Οι Γωνιές σε υψόμετρο 620 μ. διατηρούν τη φυσιογνωμία, ενός ορεινού οικισμού και είναι σκαρφαλωμένες πάνω στο ύψωμα “Φιλιόρημο” του Ψηλορείτη, σε απόσταση 19 λεπτών (12 χλμ) από την Τύλισο, με μοναδικά φυσικά μνημεία όπως το οροπέδιο του Εβδόμου. Στην κορφή του υψώματος “Φιλιόριμο” βρέθηκε μινωικό ιερό κορυφής. Εδώ θα θαυμάσουμε λόγω της θέσης που βρίσκεται το χωριό, το Μινωικό μέγαρο του Σκλαβόκαμπου. Ανατολικά του οικισμού βρίσκονται τα Αρχοντικά, η συνοικία των ισχυρών του χωριού, σε παλιότερες εποχές. Στη ίδια συνοικία βρίσκεται το παλιό υδραγωγείο των Γωνιών καθώς και η βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας (Κοίμηση της Θεοτόκου), χτισμένη τον 13ο αιώνα, με τοιχογραφίες και ξυλόγλυπτο τέμπλο. Στους πρόποδές του βρίσκεται ένας ανακαινισμένος ανεμόμυλος του 1904-5 και στην κορυφή του, το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία. Όταν έσκαβαν για να το θεμελιώσουν, αποκαλύφθηκε ένα “υψίβατο” ιερό της μινωικής εποχής, αποτελούμενο από δύο συνεχόμενους χώρους.
Έξω από το χωριό, στο ύψος της διασταύρωσης για Καμαράκι, σώζεται σε αρκετά καλή κατάσταση ένας νερόμυλος, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο. Η αρχαιότερη μνεία του οικισμού γίνεται σε ενετικό συμβόλαιο του 1333. Οι Γωνιές ήταν πάντοτε ένα επαναστατημένο χωριό. “Το μόνο χωριό που δεν εμούτισε (προσκύνησε)”, λένε χαρακτηριστικά οι Γωνιανοί. Καταστράφηκαν επανειλημμένως από τους Τούρκους, με πιο ακραίο περιστατικό την εκτέλεση 74 κατοίκων του χωριού το 1830.
Η κύρια απασχόληση των κατοίκων είναι η κτηνοτροφία και η γεωργία.
Σημεία Ενδιαφέροντος
Αξιοθέατα
Γραφικό χωριό, συνοικία με παραδοσιακά Αρχοντικά
Παλιό υδραγωγείο
Εκκλησίες: Παναγία 13ου αιώνα, Προφήτης Ηλίας κλπ)
Μινωικό μέγαρο του Σκλαβόκαμπου (1500π.χ.)
Φιλιόρημος – ιερό μινωικής εποχής
Ανεμόμυλος (1904)
Νερόμυλος λίγο πριν το χωριό
Φυσικό Περιβάλλον
Οροπέδιο Εβδόμου (Κάτω και Επάνω Λάκκος, πηγή, τυροκομείο)
Γωνιανό Φαράγγι – Μνημείο Πεσόντων
Σπήλαια – Βάραθρα (Ψηστράκι, Τσάκαλος κλπ)
Χρήσιμες Πληροφορίες
Τηλ. Γραφείου του Δημοτικού Διαμερίσματος 2810-510052
Εξυπηρέτηση των δημοτών σε θέματα ΟΓΑ, γίνεται κάθε Παρασκεύη.
Πολιτιστικός Σύλλογος – Εκδηλώσεις
Διαμονή – Γαστρονομία – Χώροι Αναψυχής
Υπάρχουν τρία παραδοσιακά καφενεία
Πηγή: http://www.tylisos.gr
