Το Φόδελε είναι ένα ειδυλλιακό χωριό του Δήμου Μαλεβιζίου, γεννέτειρα του μεγάλου ζωγράφου Δομήνικου Θεοτοκόπουλου και απέχει από την πόλη του Ηρακλείου μόλις 28 χιλιόμετρα.

Πορτοκαλιές, λεμονιές και πολύχρωμα λουλούδια, στολίζουν το τοπίο του χωριού που διασχίζεται από τον ποταμό Παντομάντρη και περιβάλλεται από αγριόδενδρα, σπηλιές, βουνά και άφθονο νερό.

Ο τόπος αυτός είναι γεμάτος θρύλους και παραδόσεις καθώς και μακραίωνη ιστορία.

Στις κορυφογραμμές δίπλα στο χωριό δεσπόζουν πύργοι που χρονολογούνται στην περίοδο της Τουρκοκρατίας και αποτελούσαν μέρος αμυντικού σχεδίου του στρατιωτικού διοικητή Κρήτης Χουσεϊν Αυνή πασά για την καταστολή της επανάστασης του 1866-69.

Το 1915 κατασκευάστηκε το παλιό πλυσταριό του χωριού που βρίσκεται νότια στη δυτική όχθη του ποταμού, με δαπάνη της κοινότητας. Είναι ένα πετρόκτιστο κτίριο στο εσωτερικό του οποίου βρίσκεται σειρά από τσιμεντένιες γούρνες και καταπότης.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τις φιλολογικές μαρτυρίες και των αριθμό των τυχαίων ευρημάτων, το πλούσιο φυσικό περιβάλλον του Φόδελε το καθιστά περιοχή με ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

Το σπίτι που γεννήθηκε ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος βρίσκεται βορειοανατολικά του χωριού και έχει μετατραπεί σε μουσείο.

Η πλατεία που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού κατάφυτη από τεράστια δέντρα και το δροσερό ποτάμι που τη διασχίζει αποτελεί όαση δροσιάς για κάθε επισκέπτη. Ταβέρνες και καφέ τριγύρω προσφέρουν απλόχερα και φιλόξενα τα αγαθά τους.

Στο μικρό πλακόστρωτο δρομάκι του χωριού υπάρχουν λίγα τουριστικά καταστήματα με υφαντά από τον αργαλειό και διάφορα είδη που κατασκευάζουν οι κάτοικοί του.

Πολύ κοντά στο Φόδελε υπάρχουν πανέμορφες παραλίες που τους καλοκαιρινούς μήνες δέχονται στα καταγάλανα νερά  χιλιάδες επισκέπτες.

Ελένη Δ. Μπουχαλάκη