Το Αμαριανό (κάτοικοι 321 το 2001) είναι χωριό της επαρχίας Πεδιάδας και έδρα ομώνυμου Δημοτικού διαμερίσματος του δήμου Καστελλίου, στο Νομό Ηρακλείου. Η θέση του είναι στους πρόποδες του υψώματος Αφέντης (υψόμετρο 1.578 μ.) του ορεινού συγκροτήματος της Δίκτης. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία και παράγεται λάδι όπως και κτηνοτροφικά φυτά. Στον οικισμό λειτουργεί ο ναός του Αγίου Ευσταθίου. Στις 2 Φεβρουαρίου εορτή της Υπαπαντής εορτάζει το ομώνυμο εξωκλήσιο στο Αμαριανό όπου ακολουθεί λαϊκό υπαίθριο πανηγύρι. Στον οικισμό λειτουργεί περιφερειακό ιατρείο.
Ιστορικά στοιχεία
Οι παλαιότερες γραφές του χωριού είναι Αμαριανώ (ουδ.) και Αμαριανόν. Αναφέρεται στις βενετικές απογραφές Amariano και στον Καστροφύλακα (Κ94) με 225 κατοίκους το 1583. Σύμφωνα με το Στ. Σπανάκη ο αποικισμός του χωριού έγινε από κατοίκους του Αμαρίου Ρεθύμνου, οι οποίοι μετεγκαταστάθηκαν εκεί. Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας πολλοί κάτοικοι εξορίζονταν από τα χωριά τους για λόγους ασφαλείας και εγκαταστάθηκαν σε άλλη επαρχία. Η ονομασία της επαρχίας Αμαρίου αναφέρεται από τις αρχές της Βενετοκρατίας. Η προηγούμενη ονομασία του ήταν Σύβριτος, κατά τη δεύτερη Βυζαντινή περίοδο.
Συνεπώς ο αποικισμός του χωριού Αμαριανώ έγινε κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας και μάλιστα στις αρχές, αφού το 1583 ήταν αρκετά μεγάλος οικισμός. Παλαιότερα οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνταν με τη βυρσοδεψία.
