facebook twitter youtube googleplus
on/off

FoloiSights: Watermills

Στα Βορεινά του χωριού Αντρώνι χαμηλά στην ποταμιά, υπάρχει μια συστάδα από πέντε μύλους. Οι λόγοι της δημι-ουργίας τους οφείλονται κατά πρώτον, βεβαίως, στη συνεχή ροή του ύδατος χειμώνα-καλοκαίρι, και κατά δεύτερο, στην μεγάλη παραγωγή δημητριακών της περιοχής και όχι μόνον. Προσωπικά πιστεύω ότι οφείλονται, κυρίως, στην παρουσία της οικογένειας του Σίνου, θα έλεγα στην εξυπνάδα και την εργατικότητα ενός ανθρώπου, του Νικόλαου Σίνου.Ο Νικόλαος Σίνος, σύμφωνα με μαρτυρίες, από την οικογέ-νειά του, δημιούργησε πλήθος υδροκίνητες εγκαταστάσεις σε πολλά, κοντινά ή μακρύτερα χωριά πολλές από τις οποίες, με διάφορες πατέντες, λειτουργούν μέχρι σήμερα. Κατασκεύασε εκτός από μύλους, νεροπρίονα, υδρογεννήτριες κ.α. Τα βήματά του ακολούθησαν και τα παιδιά του Βασίλης, και Σωκράτης που έκτισαν και έθεσαν σε λειτουργία, όπως λένε, 42 ζευγάρια μύλους.Μύλος του ΡοδόπουλουΣτη βορεινή όχθη του ποταμού, ακριβώς κάτω από το χω-ριό, σήμερα τελείως ερειπωμένος, βρίσκεται ο πρώτος στη σειρά μύλος, του Ροδόπουλου. Αυτός είχε δύο ζευγάρια μυ-λόπετρες που άλεθαν κατά περίπτωση, το ένα δημητριακά και το άλλο καλαμπόκι ή βαλανίδι, χρησιμοποιώντας ένα βαγένι, μια γνωστή στην περιοχή, τεχνολογία εκτροπής του νερού του σιφουνιού, που εφάρμοζε ο Σίνος.Μύλοι του ΣίνουΑνατολικότερα από τον προηγούμενο και ο δεύτερος από τη συστάδα, ανήκει μαζί με άλλους δύο, στην οικογένεια Σίνου. Είναι κτισμένος στα νότια πρανή του ποταμού. Λίγο ψηλότερα υπάρχει μυλαύλακο το οποίο τροφοδοτεί με νερό το μύλο. Καταλήγει σε μια υδατοδεξαμενή από την οποία ξεκινούσε ένα βαγένι που κατέληγε στο μύλο. Ο μύλος αποτελείται από ένα ορθογώνιο κτίριο με δίρριχτη στέγη το οποίο καλύπτει μόνον το εργαστήριο.Στο διπλανό κτίριο στεγάζονταν μαζί, νεροτριβή κτιστή και νεροπρίονο στο ανατολικό του τμήμα. Στο δάπεδο διαμορφώνεται η γούρνα της νεροτριβής, που ήταν επενδυμένη με ξύλι-νες δούγες. Και αυτή ανήκει στον πρώτο τύπο, όπου το νερό κτυπά από ψηλά. Ο δεύτερος χώρος εχρησιμοποιείτο για τη λειτουργία πριονιού, κυρίως σχιστήριο κορμών. Το σημαντικό εδώ είναι ότι και τα δύο εργαστήρια χρησιμοποιούσαν νερό από την ίδια υδατοδεξαμενή, διαμέσου της οποίας ο Σίνος είχε καταφέρει να εκτρέπει το νερό κατά περίπτωση. Δυστυχώς δε σώζεται η ανάλογη κατασκευή. Μετά από το ζουριό το νερό κατέληγε στον ποταμό.Ανεβαίνοντας τον ποταμό, προς τα ανατολικά, μόλις περά-σεις τη μικρή γέφυρα, χαμηλά στη βορινή όχθη, ορθογώνιο κτίσμα μυλικού εργαστηρίου με δίρριχτη στέγη. Διατηρείται σε κάπως καλή κατάσταση, με την ξύλινη φτερωτή που τις κούπες της είχε σκαλίσει στο ξύλο ο ίδιος ο γέρο Σίνος. Ο μύλος αυτός δεν έπαιρνε νερό από τον ποταμό. Διακρίνεται ψηλότερα το μυλαύλακο. Δυστυχώς έχει καταστραφεί από τη διάνοιξη του αγροτικού δρόμου, απλά σώζεται τμήμα από τη στέρνα του.Μύλοι Ρετσινά και ΠαναγόπουλουΣυνεχίζοντας την ανάβαση, σώζονται σε ερείπια άλλοι δύο μύλοι. Του Ρετσινά στα νότια πρανή του ποταμού και μάλιστα βρίσκεται πολύ ψηλά, γύρω στα 10 μέτρα, λόγω της, σχεδόν, κατακόρυφης διαμορφώσεως της αντίστοιχης όχθης και ο τε-λευταίος του Παναγόπουλου, πολύ κοντά του, αλλά απέναντι στη βορινή όχθη.Εκτός από τους νερόμυλους ή τους ανεμόμυλους σημαντι-κή ανάπτυξη είχαν και τα νεροπρίονα. Το πρώτο νεροπρίονο εμφανίστηκε, σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία, σε χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, όπου υπήρχαν πλούσια δάση, ήδη από το 1322, ενώ στη βόρεια Ευρώπη από το 1530. Από εκεί στα τέλη του 16ου αιώνα, η χρήση του εισέδυσε στις χώρες της Βαλκανικής. Χρησιμοποιούνταν μόνιμα στην Αλβανία, Σερβία, Βουλγαρία και στην Ελλάδα, κυρίως στη Μακεδονία και την Ήπειρο.

Επιμέλεια: Μαρκοπούλου Αλ. Χρονόπουλος Ανδ.

Write your comment.