Η Κύθνος είναι το πρώτο νησί που συναντάει κανείς στη διαδρομή των δυτικών Κυκλάδων, ανάμεσα στην Κέα και στη Σέριφο σε απόσταση 52 ναυτικών μιλίων από τον Πειραιά και λιγότερο από 2 ώρες από το Λαύριο. Σε αντίθεση με τα άλλα κυκλαδονήσια η Κύθνος διατηρεί ανέπαφη την άγρια ομορφιά της, παραμένει αυθεντική, φιλόξενη και γοητευτική μέσα στην απλότητά της. Διατηρεί ακόμη τα ήθη και τα έθιμα της και οι Κυθνιώτες έχουν μια ανοιχτή αγκαλιά για τους επισκέπτες του νησιού.

Η Κύθνος είναι ένα ορεινό νησί, που χαρακτηρίζεται από το ανάγλυφο του κυκλαδίτικου τοπίου, η έκτασή του φτάνει τα 99 τ. χλμ και παρουσιάζει την γνώριμη εικόνα των νησιών των Κυκλάδων. Μικρά χωριά κτισμένα με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Πλακόστρωτα δρομάκια, κατάλευκα σπίτια, ασβεστωμένες πλατείες, πολυάριθμες εκκλησίες, ανεμόμυλοι, αμέτρητες παραλίες – προσβάσιμες οι περισσότερες – καταγάλανα νερά και απόλυτη ηρεμία… Αυτή είναι η Κύθνος.

Ιδανικός προορισμός διακοπών για όλους όσοι αγαπούν την απλότητα, την επαφή με τη φύση και βέβαια την παράδοση αφού στην Κύθνο τα πανηγύρια, το γλέντι με βιολί και λαούτο και ο θερμιώτικος μπάλος δίνουν την ευκαιρία στους επισκέπτες να χαρούν μαζί με τους ντόπιους έναν άλλο τρόπο ζωής.

Τα δύο μεγαλύτερα χωριά της Κύθνου είναι η Χώρα και η Δρυοπίδα.

Η Xώρα, πρωτεύουσα του νησιού, μαγεύει τον επισκέπτη με το ξεχωριστό χρώμα της. Mικρές πλατείες και γραφικά πλακόστρωτα δρομάκια με παραδοσιακά εστιατόρια, καφέ μπαρ, ζαχαροπλαστεία και εμπορικά καταστήματα, κάτασπρα σπίτια με χρωματιστές πόρτες και παράθυρα, σκαλιά, καμάρες και στεγάδια, εκκλησίες και ανεμόμυλοι συνθέτουν ένα θαυμάσιο οικιστικό σύνολο.

Η Δρυοπίδα (Χωριό) βρίσκεται στη νότια πλευρά της Κύθνου και απέχει 8 χλμ. από της Χώρα. Η περιοχή κατοικείται από τα αρχαία χρόνια και μάλιστα έχει διατηρήσει το ίδιο όνομα. Κατά την παραμονή σας στο χωριό θα χαρείτε τον περίπατο στον παραδοσιακό οικισμό. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι όλα τα σπίτια στη Δρυοπίδα είναι διώροφα και σκεπασμένα με κεραμίδι. Σύμφωνα με τους κατοίκους αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η περιοχή έχει μεγάλη παράδοση στη κεραμική τέχνη.

Κοντά στο χωριό βρίσκεται το σπήλαιο “Καταφύκι”. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα αναξιοποίητα σπήλαια της Ελλάδας, με πολύ πλούσιο σταλακτιτικό και σταλαγμιτικό διάκοσμο. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το σπήλαιο αποτέλεσε καταφύγιο των κατοίκων.

Mαρουλάς

Αρχαιολογικά ευρήματα στη περιοχή Μαρουλάς της Κύθνου μαρτυρούν ότι το νησί κατοικήθηκε την περίοδο της Μεσολιθικής εποχής. Αρκετά ευρήματα από τον υπαίθριο οικισμό, που χρησιμοποιήθηκε ως σταθμός ανεφοδιασμού ή ορμητήριο, σώζονται μέχρι και σήμερα. Με τις ανασκαφές αποκαλύφτηκαν αρχαιολογικές κυκλικές κατοικίες, τάφοι και ένας ανθρώπινος σκελετός, κοντά στον οποίο βρέθηκαν λίθινα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι εκείνη την εποχή. Ο οικισμός αυτός στην Κύθνο είναι ο μοναδικός υπαίθριος εκείνης της περιόδου που έχει βρεθεί στον ελλαδικό χώρο.

Το Κάστρο της Ωριάς

Πριν το ακρωτήρι Κέφαλος, ανάμεσα στους λόφους Σκλάβο και Γιαλούδι στα βόρεια του νησιού, βρίσκεται το Κάστρο της Ωριάς. Μπορείτε να επισκεφθείτε τα ερείπια από τις παλιές κατοικίες που σώζονται μέχρι και σήμερα. Εδώ βρισκόταν η μεσαιωνική πρωτεύουσα του νησιού μέχρι το 16ο αι. Στο Κάστρο σώζονται ερείπια του τείχους και σπιτιών, ενώ από τις πολλές εκκλησίες του (λέγεται πως την περίοδο της ακμής του έφταναν τις 100) δεν σώζονται παρά οι εκκλησίες της Κεραλεούσας και της Αγίας Τριάδας – κι αυτές όχι σε καλή κατάσταση. Σύμφωνα με τοπικό θρύλο, το Κάστρο έπεσε κατόπιν προδοσίας. Επίσης λέγεται ότι το τραγούδι το “Κάστρο της Ωριάς” αναφέρεται στο συγκεκριμένο Ενετικό Κάστρο.

Τίποτα απο αυτά δεν ισχύει γιατί τόσο η τοπική παράδοση όσο και το δημοτικό τραγούδι απαντώντε σε ολόκληρο τον Ελλαδικό χώρο. Πρόκειτε για παραφθορά του τραγουδιού του “Κάστρου της Αμουριάς” που αναφέρεται στο πλήγμα που δέχτηκε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία με την άλωση του Αμορίου από τους Άραβες.

Σπήλαιο Καταφύκι

Κοντά στο πανέμορφο χωριό Δρυοπίδα, στη θέση Φιρές, βρίσκεται το σπήλαιο Καταφύκι. Το σπήλαιο Καταφύκι είναι ένα από τα μεγαλύτερα σπήλαια της Ελλάδας, με γοητευτικούς λαβύρινθους που κοσμούνται από πολύ πλούσιο και ιδιαίτερα εντυπωσιακό σταλακτιτικό και σταλαγμιτικό διάκοσμο. Το Καταφύκι δεν είναι ακόμα πλήρως προσβάσιμο για το κοινό καθώς εκτελούνται εργασίες στερέωσης και φωτισμού, μπορείτε όμως να το επισκεφθείτε εν μέρει. Η ονομασία “Καταφύκι” προέρχεται από τη λέξη καταφύγιο, γιατί ως τέτοιο χρησιμοποιήθηκε το σπήλαιο στα δύσκολα χρόνια της Πειρατείας.

Εκκλησίες

Η Κύθνος έχει 128 εξωκκλήσια εκτός από τις εκκλησίες των δυο χωριών της. Θα τις δείτε να ξεπροβάλλουν κατάλευκες, ταπεινές, μέσα στα χωράφια ή πίσω από τους μικρούς ορεινούς λόφους του νησιού. Μπορείτε να τις επισκεφθείτε και να θαυμάσετε την απλότητα και τη σοφία των ντόπιων κτιστών.

Ειδικότερα μπορείτε να επισκεφτείτε την εκκλησία του Αγίου Μηνά στην Δρυοπίδα που εντυπωσιάζει με το μοναδικό ξυλόγλυπτο τέμπλο της, το θρόνο λαϊκής τέχνης και τον εξαιρετικό επιτάφιο.

Στην Χώρα την εκκλησία της Αγίας Τριάδας ,βασιλική με τρούλο. Tην εκκλησία του Αγίου Σάββα , μια μονόκλιτη βασιλική με τρούλο, 17ου αιώνα. Στο υπέρθυρο έχουν εντοιχιστεί επιγραφή του 1673 και οικόσημο του Aντ. Γκοζαδίνου. Στο εσωτερικό διατηρείται αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο. Όπως και άλλες εκκλησίες της Χώρας, ο Άγιος Σάββας στα χρόνια της Φραγκοκρατίας λειτουργούσε και ως ορθόδοξος και ως καθολικός ναός.
Tην εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, 17ου αιώνα, με αξιόλογο τέμπλο. Kοντά της, σε ύψωμα, υπάρχει ένας παλαιός ανεμόμυλος.

Tην εκκλησία του Προφήτη Ηλία με καταπληκτική θέα, στην ομώνυμη κορυφή η οποία περιβάλλεται από τείχος και κελιά.

Στη Δρυοπίδα σημαντικός είναι ο ναός του Αγίου Μηνά με ξυλόγλυπτο τέμπλο διακοσμημένο με φύλλα χρυσού και σπάνιες εικόνες του 16ου αιώνα.

Επίσης σημαντικά εκθέματα του ναού είναι ο ξυλόγλυπτος δεσποτικός θρόνος και ο επιτάφειος.

Άλλες αξιόλογες εκκλησίες της Δρυοπίδας με περίφημες εικόνες είναι ο ναός του Αγίου Παντελεήμωνα, της Αγίας Τριάδας και των Αγίων Αναργύρων.

Βυζαντινό και Λαογραφικό Μουσείο

Στην εκκλησία του Αϊ Γιώργη στην Δρυοπίδα, αξίζει να επισκεφθείτε το μικρό Βυζαντινό Μουσείο το οποίο στεγάζεται εκεί. Βρίσκονται συγκεντρωμένα πολύτιμα εκκλησιαστικά αντικείμενα και σπάνιες βυζαντινές εικόνες ανυπολόγιστης αξίας και αισθητικής.

Στη Δρυοπίδα βρίσκεται και το Λαογραφικό Μουσείο, στο οποίο μπορείτε να πάρετε μία γεύση από τη ζωή των κατοίκων των παλαιότερων χρόνων, μέσα από αντικείμενα καθημερινής χρήσης και παραδοσιακές φορεσιές.

Υδροθεραπευτήριο της Κύθνου

Το Υδροθεραπευτήριο της Κύθνου βρίσκεται στα Λουτρά. Το κτίσμα χρονολογείται από το 1857 και διαθέτει ιαματικές πηγές με θεραπευτικές ιδιότητες. Θα δείτε από κοντά τους λουτήρες του πρώτου βασιλικού ζεύγους της Νεότερης Ελλάδας του Όθωνα και της Αμαλίας, που βρίσκονται εκεί.