Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης στη Σκλίβανη
Τρίτη, 13 Αύγουστος 2013
Με στόχο να αποτελέσει έναν πυρήνα εκπαίδευσης και πολιτισμού εγκαινιάστηκε την Κυριακή το Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης στη Σκλίβανη του Δήμου Δωδώνης.
Μετά από μια προσπάθεια 18 ολόκληρων χρόνων της πρώην Κοινότητας Σκλίβανης, του νυν Δήμου Δωδώνης, της 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και της Περιφέρειας Ηπείρου, δημιουργήθηκε ένα μοναδικό για την περιοχή μουσείο με σκοπό όχι μόνο τη διάσωση του θρησκευτικού πλούτου, αλλά και τη διάχυση της γνώσης για τη μεταβυζαντινή κληρονομιά της περιοχής.
Το Μουσείο περιλαμβάνει ένα σημαντικό αριθμό φορητών εικόνων, που χρονολογούνται κυρίως από τον 16ο έως και τον 19ο αιώνα και αντικατοπτρίζουν μερικές από τις κυριότερες καλλιτεχνικές τάσεις που κυριαρχούν στην Ήπειρο κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας. Αρκετές από αυτές είναι έργα τοπικών ζωγράφων, αλλά και καλλιτεχνών από την ευρύτερη περιοχή των Τζουμέρκων. «Στις εικόνες εκτός των άλλων, αντικατοπτρίζονται η οικονομική ανάπτυξη και ευρωστία των κατοίκων του οικισμού και συνδέονται με πολιτισμικές δράσεις και την πρόοδο της τοπικής του κοινωνίας, καθώς πολλές από αυτές αποτελούν δωρεές των κατοίκων της. Οι εικόνες αυτές μπορεί να μην συγκαταλέγονται στα αριστουργήματα της μεταβυζαντινής ζωγραφικής, ωστόσο παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τις συνιστώσες που διαμόρφωσαν την ιδιαίτερη φυσιογνωμία των κατοίκων του οικισμού και την πορεία τους μέσα στο χρόνο», ανέφερε χαρακτηριστικά στην ομιλία της η προϊσταμένη της 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Βαρβάρα Παπαδοπούλου.
Στις συλλογές του Μουσείου, εκτός από τις εικόνες, εκτίθενται επίσης ιερατικά άμφια του 19ου αιώνα, με χρυσοκέντητο διάκοσμο, καθώς και ποικίλα εκκλησιαστικά σκεύη, τα περισσότερα έργα αργυροχοικών εργαστηρίων της πόλης των Ιωαννίνων. Εξίσου σημαντική είναι και η συλλογή των εκκλησιαστικών βιβλίων, πολλά από τα οποία είναι έργα σπουδαίων γιαννιώτικων τυπογραφείων, όπως το περίφημο τυπογραφείο του Ν. Γλυκή, που ως γνωστόν λειτουργούσε στη Βενετία και τροφοδοτούσε με βιβλία ολόκληρο σχεδόν τον ελλαδικό χώρο.
«Μέσα από τα αντικείμενα του μουσείου, που κατ’ ανάγκη προέρχονται από τον εκκλησιαστικό χώρο, γίνεται προσπάθεια να ανασυσταθεί το ιστορικό γίγνεσθαι του οικισμού της Σκλίβανης και της ευρύτερης περιοχής, και ανιχνεύεται η ιστορία της, καθώς δεν υπάρχουν ιδιαίτερες έρευνες και μελέτες που να αποδεικνύουν την αδιάκοπη επιβίωση του οικισμού στην ίδια θέση», σημείωσε η κα Παπαδοπούλου.
Όνειρο που έγινε
πραγματικότητα
Η ιδέα της δημιουργίας ενός εκκλησιαστικού μουσείου χρονολογείται από τα τέλη του 1995, όταν ο πρόεδρος της Αδελφότητας Σκλιβανιτών Ιωαννίνων Ανδρέας Μπούρης, ο οποίος παραμένει στην ίδια θέση μέχρι σήμερα, απευθύνθηκε στην τότε προϊσταμένη της 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Φραγκίσκα Κεφαλλωνίτου, η οποία σήμερα δεν βρίσκεται στη ζωή.
Η κα Κεφαλλωνίτου ήταν αυτή που πρότεινε να παραμείνουν τα έργα τέχνης και τα λατρευτικά αντικείμενα των μοναστηριών της περιοχής στη Σκλίβανη, με τους ανθρώπους της Αδελφότητας να επιδίδονται τα επόμενα χρόνια σε έναν αγώνα δρόμου για να εξασφαλίσουν χρηματοδοτήσεις για την αποκατάσταση του κτιρίου και τη μετατροπή του σε μουσείο.
«Είναι μια ξεχωριστή ημέρα για τη Σκλίβανη», τόνισε ο κ. Μπούρης, ο οποίος ευχαρίστησε ονομαστικά όλους όσους βοήθησαν, από τον αρχιτέκτονα Δ. Κουνάβο που είχε την επίβλεψη αποκατάστασης του κτιρίου, τον αρχιτέκτονα Χρ. Στρατσιάνη που ανέλαβε την μουσειολογική μελέτη, την αρχαιολόγο Ρένα Καλογιάννη που είχε το έργο του συντονισμού και την ιστορικό τέχνης Β. Μαυρίκα που επιμελήθηκε τη διάταξη των εκθεμάτων, μέχρι τους συντηρητές και τα συνεργεία που έφεραν σε πέρας το έργο της δημιουργίας του Μουσείου.
Στοίχημα η λειτουργία
Μεγάλο ζητούμενο για το Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης, το οποίο στεγάζεται στο παλιό πετρόκτιστο σχολείο του χωριού, αποτελεί να είναι βιώσιμο και λειτουργικό, συμβάλλοντας στην προσέλκυση επισκεπτών και στην αναβάθμιση της τουριστικής κίνησης της περιοχής, επιτελώντας παράλληλα και λειτουργίες με εκπαιδευτικό χαρακτήρα.
«Καθώς η γενναιοδωρία του κράτους έχει τα τελευταία χρόνια εκλείψει λόγω της οικονομικής κρίσης που διέρχεται η χώρα, η τοπική κοινωνία πρώτιστα θα πρέπει να ενδιαφερθεί και να το υποστηρίξει, αφού ελλοχεύουν κίνδυνοι να παραμείνει το μουσείο ένας στατικός χώρος εκθεμάτων και κυρίως μετά την εκδήλωση των εγκαινίων του να παραμείνει κλειστό. Καθώς όλα τα μουσεία της χώρας διέρχονται πολλές δυσκολίες, θα πρέπει το μικρό Μουσείο της Σκλίβανης να αγκαλιαστεί πρώτιστα από την τοπική κοινωνία, η οποία θα πρέπει να το διατηρήσει ζωντανό, προσβάσιμο σε διάφορες κοινωνικές ομάδες και κυρίως ελκυστικό στους νέους», τόνισε στην ομιλία της η κα Παπαδοπούλου και έκανε γνωστό πως η 8η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων πρόκειται άμεσα να συμπεριλάβει στο πρόγραμμά της διάφορες εκπαιδευτικές δράσεις και εκδηλώσεις, προκειμένου να διατηρήσει το Μουσείο Ζωντανό.
Στους σκοπούς των διάφορων δράσεών της θα προσπαθήσει, μέσα από ξεναγήσεις και ομιλίες, να συνδέσει τον εκθεσιακό χώρο με τα διάφορα εκκλησιαστικά μνημεία του οικισμού, από τα οποία προέρχονται τα εκθέματα.
Τη δέσμευση ότι ο Δήμος Δωδώνης θα εξασφαλίσει τη λειτουργία του Μουσείου και τη σύνδεσή του με άλλα αξιοθέατα της περιοχής, ανέλαβε ο Δήμαρχος Κώστας Κατσανάκης.
«Ο Δήμος Δωδώνης κατέχει το ανεκτίμητο προνόμιο να είναι ο φυσικός κληρονόμος ενός απαράμιλλου πολιτιστικού παρελθόντος που εδράζει σε έναν μοναδικό ιστορικό χώρο. Κάθε μουσείο είναι ένα ανοιχτό παράθυρο στη γνώση, στην ιστορία, τον πολιτισμό. Μια ανοιχτή πύλη τη μελέτη του παρελθόντος προς αξιοποίηση στο παρόν και στο μέλλον.
Από αύριο κιόλας βασικό μέλημα όλων μας είναι η σύνδεση του με άλλα μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους και επισκέψιμους τόπος, όπως ο αρχαιολογικός χώρος της Δωδώνης, το Μουσείο του Βρέλλη, το Μουσείο Βιωματικής Εκπαίδευσης της Πέρδικας, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης του Θεόδωρου Παπαγιάννη στο Ελληνικό και η παραποτάμια περιοχή του Λούρου», σημείωσε.
Μια μικρή γιορτή
Με την ευκαιρία των εγκαινίων οργανώθηκε μία μικρή γιορτή στην οποία συμμετείχαν όλοι όσοι συνέβαλαν στην δημιουργία του Εκκλησιαστικού Μουσείου Σκλίβανης και φυσικά οι Σκλιβανίτες, που έχουν κάθε λόγο να αισθάνονται υπερήφανοι.
Μετά τον καθιερωμένο αγιασμό, την κορδέλα έκοψε ο Δήμαρχος Δωδώνης Κώστας Κατσανάκης συνοδευόμενος από τον Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλ. Καχριμάνη, την προϊσταμένη της 8ης ΕΒΑ Β. Παπαδοπούλου και τους βουλευτές Ιωαννίνων Χρ. Μαντά του ΣΥΡΙΖΑ και Μ. Κασσή του ΠΑΣΟΚ.
Ακολούθησε ξενάγηση στους χώρους και τα εκθέματα του Μουσείου ενώ στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε μία μικρή δεξίωση στο χώρο της πλατείας με παραδοσιακή δημοτική μουσική και χορευτικό πρόγραμμα από τον Χορευτικό Όμιλο Σκλιβανιτών Ιωαννίνων.
Του ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΖΕΛΕΤΑ από την Ελευθερία
