Η Λότζια (σημερινό Δημαρχείο Ηρακλείου) βρίσκεται στο κέντρο της πόλης του Ηρακλείου λίγα μέτρα πιο κάτω από τα Λιοντάρια , αποτελώντας ένα από τα ομορφότερα μνημεία που έχει να αναδείξει η ενετική αρχιτεκτονική στην Κρήτη.

Χτίστηκε στο Ηράκλειο το 1626-28 από το Φραγκίσκο Μοροζίνι, ο οποίος έχτισε και την κρήνη με τα λιοντάρια. Πρόκειται για την τέταρτη και τελευταία Λότζια που χτίστηκε στην περίοδο της ενετοκρατίας και αποτελούσε το κέντρο της διοικητικής και κοινωνικής ζωής τη πόλης. Από τους εξώστες της ανακοινώνονταν τα διάφορα διατάγματα και ο δούκας παρακολουθούσε από εκεί τις λιτανείες, τις παρελάσεις και τις διάφορες εκδηλώσεις.

Η Λότζια είναι ένα ορθογώνιο, διώροφο οικοδόμημα με ανοιχτή στοά στο ισόγειο, που χαρακτηρίζεται από πολυάριθμα τοξωτά ανοίγματα. Συνδυάζει δωρικό ρυθμό για το ισόγειο και ιωνικό για τον όροφο, γεγονός που αποδεικνύει πόσο σημαντική ήταν η πόλη του Ηρακλείου για τους ενετούς.

Όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν το νησί εγκατέστησαν στη Λότζια την οικονομική αρχή του τόπου αλλά με την αυτονόμηση της Κρήτης το 1898, το κτίριο ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση με άμεσο κίνδυνο να καταρρεύσει. Το 1905 παραχωρήθηκε στο Δήμο Ηρακλείου για να οικοδομηθεί στο χώρο του το Δημαρχείο, οι εργασίες του οποίου ξεκίνησαν το 1915. Η αναστήλωση διακόπηκε το 1940 εξαιτίας του πολέμου και συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια. Σήμερα, στεγάζοντας το Δημαρχείο της πόλης, αποτελεί το στολίδι της.

Θεωρείται το κομψότερο βενετσιάνικο μνημείο στην Κρήτη και το 1987 απέσπασε το πρώτο βραβείο EUROPA NOSTRA, ως το πιο καλά αναπαλαιωμένο συντηρημένο ευρωπαϊκό μνημείο της χρονιάς.

Ελένη Δ. Μπουχαλάκη