Γλυκά μιλώ με την ρακή κι εκείνη με χαϊδεύει,

μνήμες γλυκές φέρνει μπροστά και ο νους μου αγναντεύει

(Μαντινάδα αγνώστου από το Ίντερνετ)

Στην Κρήτη η ρακή ή αλλιώς τσικουδιά είναι στην ουσία ένα εργαλείο “κοινωνικής επικοινωνίας” μεταξύ των ανθρώπων. Κάθε φθινόπωρο μετά τη σοδειά του σταφυλιού διάφορες γιορτές κρασιού ξεκινούν όπως σε όλη την Ελλάδα έτσι και στην Κρήτη. Τέτοιες μέρες μετά τον τρύγο και τα πατήματα για τον μούστο και το φρέσκο κρασί, σειρά έχει η παρασκευή της τσικουδιάς. Όλο το Νοέμβρη το νησί «μαζεύεται γύρω από ένα καζάνι» όχι μόνο για να αποστάξει τα στράφυλα μα και για να μοιραστεί με την παρέα το απόσταγμα της ψυχής. Μεγάλα γλέντια στήνονται γύρω από τα ρακοκάζανα, με οφτές πατάτες, λύρα, λαούτο και ατέλειωτες μαντινάδες, σκηνικό ευφορίας και ταξιδιού θαρρείς, από την καθημερινότητα.

Η λέξη τσικουδιά προέρχεται από τα τσίκουδα, δηλαδή τα υπολείμματα της μουστοποίησης των σταφυλιών, φλούδες και κουκούτσια. Στην Κρήτη ονομάζεται τσικουδιά ή χρησιμοποιείται η τούρκικη λέξη ρακή.  Η ρακή στην Κρήτη έχει ιστορία χιλιάδων χρόνων και ήταν το αγαπημένο ποτό για το γεύμα των Μινωιτών.

Δεν υπάρχει σπιτικό στην Κρήτη χωρίς ένα μπουκάλι ρακή ή τσικουδιά, διαθέσιμο κάθε στιγμή για το φίλο, τον επισκέπτη, τον γείτονα. Μα και σε κάθε γλέντι η ρακή παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Ελένη Δ. Μπουχαλάκη