Ο Κώστας Μουντάκης γεννήθηκε το 1926 στο χωριό Αλφά της επαρχίας Μυλοποτάμου της Κρήτης και η καταγωγή της οικογένειας του ήταν από τα Σφακιά. Αν και έμεινε ορφανός από τον πατέρα του σε ηλικία μόλις τριών μηνών, τελείωσε το Δημοτικό σχολείο το 1938 και συνέχισε στο ημιγυμνάσιο του Πανόρμου. Η πολύτεκνη οικογένειά του όμως αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες και έτσι αναγκάστηκε να διακόψει τις σπουδές του.
Την πρώτη του λύρα, η αγάπη του για την οποία φάνηκε από πολύ νωρίς, την απέκτησε το 1943, δίνοντας ένα αρνί και πέντε οκάδες τυρί. Για να έχει τα προς το ζειν ο Κώστας Μουντάκης δούλεψε με έναν πλανόδιο μικροπωλητή και αργότερα από αυτή του την εμπειρία, έγραψε ένα από τα σημαντικότερα τραγούδια του τον Πραματευτή.
Κατατάγηκε στην Χωροφυλακή το 1948 και υπηρέτησε στα Σφακιά, στα Χανιά και στην Αθήνα. Από το 1950 έως το 1952 είχε αποσπασθεί στο ιδιαίτερο γραφείο του Σοφοκλή Βενιζέλου. Αργότερα όμως παραιτήθηκε και αναγκάστηκε να εργαστεί στο εργοστάσιο λιπασμάτων στη Δραπετσώνα όπου και παρέμεινε για 16 ολόκληρα χρόνια.
Κάτω από την επίβλεψη του Σίμωνα Καρά προσπάθησε να προωθήσει την κρητική μουσική που πάντα είχε μέσα του, μέσω της ραδιοφωνίας που είχε μεγάλη δύναμη στην προβολή της παραδοσιακής μουσικής. Αφού πέρασε από την κριτική του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας και μαζί με τον Βυζιργιάννη στο λαούτο άρχισαν εκπομπές στο πρόγραμμα του Σίμωνα Καρά, προβάλλοντας την έτσι σε όλη την Ελλάδα.
Το 1955 σε συνεργασία με τον Στέλιο Κουτσουρέλη, ηχογραφεί τον πρώτο του δίσκο 78 στροφών με τα τραγούδια «Ο Ζητιάνος» και η «Ρεθυμνιωτοπούλα». Στα χρόνια που ακολουθούν η πορεία που διαγράφει στη δισκογραφία είναι μεγάλη και καθιερώνεται ως ο πιο ηχογραφημένος λυράρης κρητικής μουσικής.
Δίσκοι και τραγούδια του όπως: «Ένα ματσάκι γιασεμιά», «Αργαλειός», «Μυλωνάδες και μαζώχτρες», «Κρητικός γάμος», «Η Μάχη της Κρήτης- Κρητικά νακλιά», «Αναφορά στον Καζαντζάκη», είναι μόνο μερικά δείγματα από τη δουλειά του. Η καταξίωση και η φήμη του Κώστα Μουντάκη εξαπλώθηκε σε όλη την Κρήτη και στους ξενιτεμένους Κρητικούς και Έλληνες της διασποράς τους οποίους είχε επισκεφτεί πολλές φορές. Το 1960 πήγε πρώτη φορά στην Αμερική και το 1971 στον Καναδά, την Αυστραλία, τη Νότιο Αφρική και άλλες χώρες με ελληνική ομογένεια.
Το 1975 που πέρασε μια κρίση στην υγεία του αναγκάστηκε να διακόψει την επαγγελματική του δραστηριότητα και έπαιζε μόνο σε επιλεγμένες εκδηλώσεις και γλέντια. Σε αυτό το διάστημα όμως, θεωρώντας έντονη την ανάγκη για παιδεία και μάθηση της κρητικής λύρας στα Κρητικόπουλα, ιδρύει σχολές στις μεγαλύτερες πόλεις της Κρήτης.
Η πρώτη σχολή λύρας ιδρύθηκε στο Ηράκλειο στο «Ωδείο Απόλλων», το 1979, μετά στο Ρέθυμνο (1980), τα Χανιά (1981), στον Αγιο Νικόλαο (1983) και τέλος ιδρύει το «Ελληνικό Ωδείο» στην Αθήνα το 1985. Ο Κώστας Μουντάκης παλιότερα είχε αρχίσει μαθήματα και στην «Παγκρήτιο Ένωση».
Ο Κώστας Μουντάκης ήταν ένας γνήσιος εκφραστής της λεβεντιάς, της λευτεριάς, και της δημοκρατικότητας του Κρητικού και της κρητικής ψυχής. Πέθανε στις 31 Ιανουαρίου 1991 βυθίζοντας στο πένθος ολόκληρη την Κρήτη, το νησί που τον γέννησε, τον τόπο που λάτρεψε.
Ελένη Δ. Μπουχαλάκη
