Το ιστορικό χωριό του Δήμου Πλατανιά, βρίσκεται 16 χιλιόμετρα δυτικά από το κέντρο των Χανίων στην παλιά εθνική οδό Χανίων – Κισσάμου. Το Μάλεμε, περιοχή θερινού τουρισμού, αποκτά, όπως συμβαίνει με όλα τα παραθαλάσσια χωριά ταχύτερους ρυθμούς ζωής και περισσότερη κίνηση το καλοκαίρι. Το χωριό διαθέτει πλούσια ξενοδοχειακή υποδομή. Κατά μήκος της παραλιακής ζώνης υπάρχουν πολλά εστιατόρια και καφετέριες. Στο χωριό λειτουργεί μόνιμα αγροτικό ιατρείο. Υπάρχει επίσης φαρμακείο, παντοπωλείο, κατάστημα τουριστικών ειδών, περίπτερο και δύο παραδοσιακά καφενεία. Στο Μάλεμε, λειτουργεί Πολιτιστικός Σύλλογος και υπάρχει αίθουσα πολιτιστικών εκδηλώσεων. Αρχαιολογικές έρευνες στη θέση Καυκάλες βόρεια του Μάλεμε το 1966, αποκάλυψαν έναν θολωτό τάφο Υστερομινωικής ΙΙΙ εποχής που παρά το ότι είχε συληθεί, βρέθηκαν αρκετά όστρακα και δυο σφραγιδόλιθοι, ο ένας χάλκινος και ο άλλος από αχάτη με απεικόνιση ελαφιού. Ο τάφος, είχε διάδρομο με κτιστά τοιχώματα και μήκος 13,80 μέτρα. Στο τέλος του διαδρόμου, βρίσκεται μια πύλη η οποία οδηγεί στην αίθουσα του νεκρού. Η πύλη αυτή, είναι χτισμένη με πολύ μεγάλες πέτρες. Το υπέρθυρο είναι ένας ογκώδης μονόλιθος που είχε λατομηθεί, ο οποίος δεν έχει κανένα σχέδιο πάνω και είναι σχεδόν 1 μέτρο στο ύψος και 1,5 μέτρο στο πλάτος. Οι παραστάτες της πύλης, δημιουργήθηκαν με μεγάλες πελεκημένες πέτρες. Με ύψος 2 μ. και πλάτος 1.60 μ. η είσοδος διακρίνεται για το μεγάλο υπέρθυρο της, το ανακουφιστικό τρίγωνο και τους δύο λίθινους όλμους, όπου θα στηριζόταν η ξύλινη πόρτα που θα κάλυπτε το κτιστό φράγμα. Από την πύλη, μπαίνουμε στην θολωτή αίθουσα του νεκρού. Στο κέντρο της βρισκόταν ο νεκρός, μέσα σε σαρκοφάγο. Ο Γάλλος αρχαιολόγος Paul Faure, ετυμολογεί το τοπωνύμιο από τη λέξη «μάλαμα» που σημαίνει χρυσός, πιστεύοντας ότι υπήρχε ορυχείο χρυσού, στην περιοχή. Το όνομα «Μάλεμε» αναφέρεται στην επαρχία Κυδωνίας, από το Fr. Barozzi ως Maleme. Όταν οι Τούρκοι άρχισαν να φεύγουν από την Κρήτη, ήρθαν στο Μάλεμε οικογένειες χριστιανών από τους Λάκκους, οι οποίοι ήταν από την οικογένεια των Παρασκάκηδων, και αγόρασαν περιουσία στο Μάλεμε. Όταν ήρθαν, δεν υπήρχε εκκλησία και έτσι έχτισαν τον Ναό του Αγίου Αντωνίου που υπήρχε και στους Λάκκους και τον αφιέρωσαν στο Μάλεμε. Με τα χρόνια υπήρξε ανάγκη για μεγαλύτερη εκκλησία, έτσι το 1918 οικοδομήθηκε ο νέος ναός του Αγίου Αντωνίου και τα εγκαίνια έγιναν το 1938. Μετά, ήρθε ο πόλεμος. Στο Μάλεμε, είχε κατασκευαστεί πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το αεροδρόμιο των Χανίων. Στην Μάχη της Κρήτης, είχαν σχέδιο να καταλάβουν το αεροδρόμιο του Μάλεμε, και το κατάφεραν την δεύτερη μέρα της Μάχης. Μέχρι τότε, έπεφταν τα αεροπλάνα τους χτυπημένα από πολυβόλα και κανόνια. Εκείνο το βράδυ, δεν είχαν κατορθώσει οι Άγγλοι να στείλουν εφεδρείες στη θέση Μάχης στο ύψωμα 107 της Βλαχερωνίτισσας και η τηλεφωνική επικοινωνία, είχε διακοπεί. Ο διοικητής του Αγγλικού στρατεύματος του Πλατανιά, έστειλε αγγελιοφόρο στο ύψωμα, για δει τι είχε συμβεί. Εκείνος όμως, δεν γύρισε ποτέ. Με το που ανέβηκαν οι Γερμανοί στο ύψωμα 107, έπεσε η Κρήτη. Το Μάλεμε στην διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής ερήμωσε, οι κάτοικοι έφυγαν σε άλλα χωριά και το Μάλεμε, έγινε στρατόπεδο αιχμαλώτων. Υπήρχαν πέντε με έξι χιλιάδες αιχμάλωτοι, Έλληνες και Άγγλοι πίσω από τα συρματοπλέγματα. Όταν οι Γερμανοί άδειασαν το στρατόπεδο, μετέτρεψαν τον ναό του Αγίου Αντωνίου σε αποθήκη για ανταλλακτικά αεροπλάνων, για αυτό το λόγο ο ναός βομβαρδίστηκε επανειλημμένα από τους Άγγλους. Το Μάλεμε, είχε και άλλες τρεις εκκλησίες στην περιοχή του αεροδρομίου. Στο κέντρο του αεροδρομίου ήταν ο Άη Γιώργης, που κατεδαφίστηκε για να γίνει το αεροδρόμιο. Εκεί κοντά ήταν και το κοιμητήριο του χωριού και ο ναός της Αγίας Μαρίνας, που γκρέμισαν οι Γερμανοί γιατί θα γινόταν στόχος για βομβαρδισμό του αεροδρομίου, και τέλος υπήρχε ο ναός του Αγίου Ιωάννη, εκατό μέτρα περίπου από την γέφυρα όπου γκρεμίστηκε για τον ίδιο λόγο. Το σχολείο του Μάλεμε, είχε βομβαρδιστεί έτσι κρίθηκε ακατάλληλο. Κάτω από το δάπεδο, οι Γερμανοί είχαν σκάψει καταφύγιο. Στο Γερμανικό νεκροταφείο του Μάλεμε, 1 χιλιόμετρο έξω από το χωριό, βρίσκονται οι τάφοι των Γερμανών στρατιωτών που έλαβαν μέρος στην Μάχη της Κρήτης. Το Μάλεμε, χαρακτηρίστηκε με Υπουργική απόφαση ως η ιστορική έδρα, του Δήμου Πλατανιά.

Πηγή:  http://www.chania-citizen-guide.gr