Τα Καρουζανά είναι χωριό και πρώην κοινότητα της επαρχίας Πεδιάδος στο νομό Ηρακλείου. Αποτελεί ομώνυμο Δημοτικό διαμέρισμα υπαγόμενο σήμερα στο Δήμο Καστελλίου. Αποτελείται από δύο οικισμούς: τα Άνω Καρουζανά (πρώην Απάνω Καρουζανώ) και τα Κάτω Καρουζανά (πρώην Κάτω Καρουζανώ), με 86 κατοίκους συνολικά το 2001. Στο ίδιο Δημοτικό διαμέρισμα υπήχθησαν το Μπιτζαριανό και η Άγνος. Απέχει από το Ηράκλειο 40 χιλιόμετρα. Κεντρικός ναός (και στο Μπιτζαριανό) είναι η Αγία Πελαγία.
Ιστορικά στοιχεία
Τα ονόματα των χωριών της περιοχής πιστοποιούν ότι ιδρύθηκαν από τους Καρουζάκηδες, όπως το Θωμαδιανό από τους Θωμαδάκηδες, το Καρδουλιανό από τους Καρδουλάκηδες κλπ. Η σωστή γραφή είναι με ‘’ω’’ από τη γενική πληθυντικού. Οι Μπιτζαράκηδες προέρχονται από το ιταλικό bizzaro, που σημαίνει παράξενος, παράδοξος. Το όνομα υπήρχε και στην Ισπανία το 15ο αιώνα. Το επώνυμο του εξερευνητή Φρανσίσκο Πισάρο το πιστοποιεί. Το Μπιτζαριανό μετονομάστηκε μεταπολεμικά σε Πηγή, από μία πηγή που βρισκόταν αρκετά μακριά από το χωριό. Τελικά επανήλθε η παλιά ονομασία, που τη βρίσκουμε Μπιτζαριανώ στην απογραφή του 1881, στο Δήμο Καστελίου. Στις ενετικές απογραφές όπως και στην τουρκική του 1834 δεν αναφέρεται καθόλου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρίκλιτος προσκυνηματικός ναός του Αγίου Παντελεήμονα, της Ζωοδόχου Πηγής και του Αγίου Ιωάννη.
